Stoppen met roken

Waarom stoppen met roken?

Stoppen met roken is een van de beste beslissingen die je voor je gezondheid kunt nemen. De voordelen beginnen al binnen enkele uren na je laatste sigaret en blijven zich jarenlang verbeteren.

Gezondheidsvoordelen op korte termijn

Binnen 20 minuten dalen je hartslag en bloeddruk. Na 12 uur normaliseert het koolmonoxidegehalte in je bloed. Binnen twee weken verbetert je bloedsomloop en longfunctie aanzienlijk. Je hebt minder last van hoesten en kortademigheid.

Langetermijnvoordelen voor hart en longen

Na één jaar is het risico op hartziekte gehalveerd. Na vijf jaar daalt het risico op beroerte naar het niveau van een niet-roker. Het risico op longkanker halveert na tien jaar. Je longen herstellen geleidelijk en je ademhaling wordt steeds gemakkelijker.

Financiële besparingen

Een pakje sigaretten kost gemiddeld €8 in Nederland. Bij een pakje per dag bespaar je jaarlijks bijna €3000. Dit geld kun je besteden aan leuke activiteiten of gezonde gewoonten.

Verbetering van smaak en reuk

Binnen enkele dagen na het stoppen keren je smaak- en reukzin terug. Eten smaakt weer volop en geuren worden intenser ervaren.

Positieve impact op familie en omgeving

Je beschermt je familie tegen passief roken en geeft een goed voorbeeld aan kinderen. Ook verdwijnt de sigarettengeur uit je huis, auto en kleding.

Nicotinevervangende therapie

Wat is nicotinevervangende therapie?

Nicotinevervangende therapie (NVT) helpt bij het stoppen met roken door je lichaam op een veiligere manier nicotine te geven, zonder de schadelijke stoffen uit sigaretten. Het vermindert ontwenningsverschijnselen en rookzin, waardoor stoppen makkelijker wordt.

Hoe werkt het bij het stoppen met roken?

NVT geeft je lichaam een gecontroleerde hoeveelheid nicotine, zodat je geleidelijk kunt afbouwen. Dit helpt tegen ontwenningsverschijnselen zoals prikkelbaarheid, concentratieproblemen en intense rookzin. Je breekt eerst de gewoonte van roken, daarna bouw je langzaam de nicotine af.

Beschikbare vormen in Nederlandse apotheken

• Nicotinepleisters (Nicorette, Niquitin): Plak je op de huid voor 16 of 24 uur nicotineafgifte
• Nicotinekauwgom (Nicorette, Nicotinell): Kauw bij rookzin voor snelle nicotineafgifte
• Zuigtabletten en lozenges: Laat langzaam oplossen in de mond voor geleidelijke nicotineafgifte

Dosering en gebruiksinstructies

De dosering hangt af van hoeveel je rookte. Zware rokers (meer dan 20 sigaretten per dag) beginnen meestal met hogere doseringen. Volg altijd de bijsluiter en vraag advies aan je apotheker voor het beste schema.

Voordelen en mogelijke bijwerkingen

NVT verdubbelt je kans op succesvol stoppen. Mogelijke bijwerkingen zijn huidirritatie bij pleisters, kaakpijn bij kauwgom, of keelirritatie bij zuigtabletten. Deze zijn meestal mild en tijdelijk.

Medicijnen op recept

Varenicline (Champix) - werking en effectiviteit

Varenicline, bekend onder de merknaam Champix, is een van de meest effectieve medicijnen voor rookstop. Het werkt door zich te binden aan dezelfde receptoren in de hersenen als nicotine, waardoor het verlangen naar sigaretten vermindert. Tegelijkertijd blokkeert het de bevredigende effecten van nicotine, waardoor roken minder aantrekkelijk wordt. Studies tonen aan dat varenicline de kans op succesvol stoppen met roken verdubbelt vergeleken met een placebo.

Bupropion (Zyban) - antidepressivum als stophulpmiddel

Bupropion, verkrijgbaar als Zyban, is oorspronkelijk ontwikkeld als antidepressivum maar blijkt ook zeer effectief bij rookstop. Het medicijn beïnvloedt de neurotransmitters dopamine en noradrenaline in de hersenen, wat helpt bij het verminderen van nicotineonthoudingsverschijnselen en het rookverlangen. Zyban kan ook helpen bij het voorkomen van gewichtstoename die vaak optreedt na het stoppen met roken.

Wanneer zijn deze medicijnen geschikt?

Receptmedicijnen zijn vooral geschikt voor mensen die eerder onsuccesvol hebben geprobeerd te stoppen met vrij verkrijgbare hulpmiddelen, zware rokers (meer dan 20 sigaretten per dag), of personen met sterke ontwenningsverschijnselen. Uw huisarts zal uw medische geschiedenis beoordelen om te bepalen welk medicijn het meest geschikt is voor uw situatie.

Bijwerkingen en contra-indicaties

Beide medicijnen kunnen bijwerkingen hebben. Voor varenicline kunnen dit zijn: misselijkheid, hoofdpijn, slapeloosheid en veranderingen in stemming. Bupropion kan duizeligheid, droge mond en concentratieproblemen veroorzaken. Beide medicijnen zijn niet geschikt voor mensen met bepaalde hartaandoeningen, epilepsie of ernstige psychiatrische aandoeningen.

Vergoeding door zorgverzekering

In Nederland worden stopmedicijnen op recept vaak vergoed door zorgverzekeraars als onderdeel van het basispakket of aanvullende verzekering. Neem contact op met uw verzekeraar voor specifieke voorwaarden en mogelijke eigen risico.

Alternatieve stopmethoden en ondersteuning

E-sigaretten als overstapshulpmiddel

E-sigaretten worden door sommige rokers gebruikt als tussenstap naar een volledig rookvrij leven. Hoewel niet officieel geregistreerd als stopmiddel in Nederland, kunnen ze helpen bij het verminderen van traditionele sigaretten. Het is belangrijk om e-sigaretten te zien als tijdelijke overstapshulp en niet als permanent alternatief.

Kruidenpreparaten en homeopathische middelen

Verschillende kruidenpreparaten worden aangeboden als natuurlijke stophulpmiddelen. Hoewel de wetenschappelijke effectiviteit beperkt is, ervaren sommige mensen steun van deze middelen. Populaire opties zijn onder andere:

• Sint-Janskruid voor stemmingsstabilisatie
• Valeriaanwortel tegen stress en onrust
• Lobelia als natuurlijk nicotinevervanger
• Homeopathische complexpreparaten

Gedragstherapie en counseling

Professionele begeleiding door een stopcounselor of gedragstherapeut kan zeer waardevol zijn. Deze specialisten helpen bij het identificeren van rooktriggers, het ontwikkelen van alternatieve gedragingen en bieden emotionele ondersteuning tijdens het stopproces.

Digitale ondersteuning

Moderne technologie biedt uitgebreide digitale ondersteuning via smartphone-apps en online programma's. Deze tools bieden dagelijkse motivatie, voortgangsregistratie en praktische tips. Veel apps bevatten ook sociale elementen waarbij gebruikers ervaringen kunnen delen en elkaar kunnen aanmoedigen tijdens hun rookstoppoging.

Praktische tips voor succesvol stoppen

Voorbereiding op de stopdag

Een goede voorbereiding is essentieel voor succes. Kies een specifieke datum en bereid je omgeving voor door alle rookwaren weg te gooien. Informeer familie en vrienden over je plannen zodat zij je kunnen ondersteunen. Maak een lijst van redenen waarom je wilt stoppen en houd deze bij de hand voor moeilijke momenten.

Omgaan met ontwenningsverschijnselen

Ontwenningsverschijnselen zoals prikkelbaarheid, concentratieproblemen en hunkering zijn normaal en tijdelijk. Deze klachten zijn meestal het sterkst in de eerste week en nemen daarna geleidelijk af. Gebruik nicotinevervangende producten om de overgang te vergemakkelijken en drink veel water om giftige stoffen uit te spoelen.

Identificeren van triggers en risicosituaties

Herken situaties waarin je normaal zou roken en ontwikkel alternatieve strategieën. Veelvoorkomende triggers zijn stress, alcohol, koffie, of sociale situaties. Maak een plan voor elke risicosituatie en oefen nieuwe gewoonten in.

Gezonde alternatieven en afleidingstechnieken

• Kauw op suikervrije kauwgom of tandenstokers
• Neem diepe ademhalingsoefeningen
• Ga wandelen of doe lichte lichaamsbeweging
• Houd je handen bezig met een stressbal of fidget toy
• Drink kruidenthee in plaats van koffie

Beloning systeem en motivatie behouden

Beloon jezelf voor elke mijlpaal: na één dag, één week, één maand rookvrij. Bereken hoeveel geld je bespaart en koop iets leuks voor jezelf. Houd een dagboek bij van je vooruitgang en de positieve veranderingen die je ervaart.

Advies van de apotheker

Wanneer contact opnemen met de apotheker?

Neem contact op voordat je begint met stoppen, bij vragen over producten, of wanneer je bijwerkingen ervaart. Ook bij twijfels over de juiste dosering of bij terugval kan de apotheker waardevolle ondersteuning bieden.

Persoonlijk advies over geschikte producten

Elke roker is uniek. De apotheker beoordeelt jouw rookgewoonten, gezondheid en eerdere stoppervaringen om het meest geschikte product te adviseren. Factoren zoals het aantal sigaretten per dag en tijdstip van de eerste sigaret bepalen de keuze.

Monitoren van vooruitgang en bijwerkingen

Regelmatige check-ins helpen bij het bijstellen van de behandeling. De apotheker monitort mogelijke bijwerkingen van nicotinevervangende middelen en past zo nodig de dosering aan voor optimale effectiviteit.

Gratis consulten en begeleiding

Veel Nederlandse apotheken bieden gratis stoppen-met-roken consulten aan. Deze gesprekken zijn vertrouwelijk en gericht op het verhogen van je slaagkansen. Je ontvangt praktische tips en continue motivatie tijdens het stopproces.

Vervolgafspraken en nazorg

Nazorg is cruciaal voor blijvend succes. Plan vervolgafspraken na één week, één maand en drie maanden. Deze gesprekken helpen bij het voorkomen van terugval en het consolideren van je nieuwe rookvrije levensstijl.