Chloroquine

Basis Chloroquine Informatie

Internationale Niet-Proprietaire Naam (INN): Chloroquine Merknamen en Lokale Verpakking

Land	Merk Namen	Verpakkingsinformatie
Verenigde Staten	Aralen	Tabletten 250 mg, 500 mg
Frankrijk	Nivaquine	Tabletten 100 mg, oplossing
India	Lariago, Emquin	Tabletten 250 mg, siroop, injecteerbaar
Nigerië	Emzor Chloroquine, Nivaquine	Tabletten 250 mg
Brazilië	Reuquinol, Difosfato de Cloroquina	Tabletten 150 mg
Zuid-Oost Azië	Chloroquin	Tabletten 250 mg

*Exacte verpakking kan blisterverpakkingen of flessen omvatten; sommige regio's gebruiken nog steeds siroop voor pediatrisch gebruik. Controleer altijd nationale registers voor goedkeuring en specifieke verpakkingen.* ATC Code en Classificatie Betekenis

ATC Code	Omschrijving
P01BA01	Chloroquine (antimalarial middel)
P01B	Antimalariaal
P01	Antiprotozoïka
P	Antiparasitaire producten

Het ATC-systeem classificeert Chloroquine voornamelijk als een antiprotozoaal en specifiek als een antimalariaal middel. Vormen & Doseringen Te Koop In

Vorm	Krachten
Tabletten	100 mg, 150 mg, 250 mg, 500 mg
Siroop/Oplossing	50 mg/5 ml (pediatrisch)
Injecteerbare vormen	150 mg base/ml (beperkt gebruik)

Fabrikanten en Internationale Leveranciers - Internationale leveranciers: Sanofi (Nivaquine), Ipca Laboratories (India, Lariago), Bayer, Novartis. - Lokale fabrikanten: Emzor Pharma (Nigeria), Medreich (India), EMS (Brazilië). - Beschikbaarheid varieert: Generieke versies worden breed verspreid; raadpleeg nationale geneesmiddelenregisters voor lokale merken en GMP-gecertificeerde bronnen. Registratie- en Goedkeuringsstatus bij Nationale Agentschappen - Chloroquine blijft *geregistreerd* als antimalariaal middel in de meeste malaria-endemische landen. - In de EU, VS, en bij de Roemeense ANMDMR heeft Chloroquine historische goedkeuringen, hoewel het gebruik nu grotendeels beperkt is tot *specifieke indicaties* (malaria, reumatologie), met enkele agentschappen die indicaties beperken of bijwerken na COVID-19. - Zie ANMDMR voor actuele vermeldingen onder "Clorochină" of internationale equivalenten. Classificatie: OTC of Recept (Rx) Chloroquine is geclassificeerd als Receptplichtig (Rx) in bijna alle landen vanwege de mogelijke toxiciteit en het risico op misbruik.

Laatste Onderzoeksinzichten

Actuele literatuur toont aan dat chloroquine een klinisch relevante antimalariële activiteit heeft. Echter, de werkzaamheid verschilt sterk per regio vanwege resistentie. In veel gebieden worden artemisinine-combinaties als eerste keuze aanbevolen. Tijdens COVID-19 is chloroquine, samen met hydroxychloroquine, tijdelijk off-label gebruikt. De Europese Geneesmiddelenautoriteit (EMA) en andere agentschappen hebben echter de noodtoestemming ingetrokken. Dit gebeurde vanwege het gebrek aan effectiviteit en zorgen over de veiligheid, zoals cardiotoxiciteit en QT-verlenging. Bij langdurig gebruik zijn er zorgen over cumulatieve retinopathie en zeldzame cardiomyopathie, waarvoor monitoring vereist is. Chloroquine staat op de WHO-lijsten, maar zijn voorkeur voor malaria lijkt te dalen. Recente studies benadrukken dosisafhankelijke risico's, vooral bij ouderen en bij personen met lever- of nierinsufficiëntie, gezien de farmacokinetiek die kan leiden tot accumulatie. De aanbeveling is om chloroquine alleen te gebruiken waar gevoeligheid bewezen is, of bij specifieke reumatologische indicaties onder nauwlettend toezicht. Belangrijke informatie omvat: - Resistentiecijfers per regio. - Korte lijsten van veiligheidswaarschuwingen. - Tabel met EMA/CBG-status en WHO-plaatsing.

Klinische Effectiviteit in de Nederlandse Context

In de eerstelijnszorg van Nederland is chloroquine zelden de eerste keuze. NHG-richtlijnen en regionale GGD-travelexpertises bevelen artemisinin-combinatietherapie aan voor P. falciparum. Chloroquine kan alleen overwogen worden bij bewezen gevoeligheid voor bepaalde P. vivax-stammen. Huisartsen schrijven doorgaans niet routinematig chloroquine voor; reizigersadviezen komen via de GGD en gespecialiseerde reisvaccinatiecentra. De registratie-informatie wordt onderhouden door het CBG en de EMA, terwijl Apotheek.nl de actuele beschikbaarheid per merk toont. Voor reumatische indicaties verwijzen Nederlandse reumatologen vaker naar hydroxychloroquine, gezien het beter veiligheidsprofiel. De klinische effectiviteit van chloroquine is contextafhankelijk: laboratoriumgevoeligheid, lokale resistentie en de naleving door de patiënt beïnvloeden het effect. Een handige weergave kan zijn: - Tabel met NHG-aanbeveling versus indicatie (malaria, reuma, amebiasis). - Korte beslisboom voor de huisarts om door te verwijzen naar specialist of GGD.

Contra‑indicaties en bijzondere voorzorgsmaatregelen (inzichten van Lareb)

Bij het gebruik van chloroquine is het cruciaal om rekening te houden met contra-indicaties en voorzorgsmaatregelen om de veiligheid van patiënten te waarborgen. Absolute contra-indicaties zijn onder andere:

• Bekende hypersensitiviteit voor chloroquine of verwante stoffen.
• Bestaande retinale schade.
• Epilepsie-anamnese.

Relatieve contra-indicaties omvatten lever- en nierinsufficiëntie, psoriasis, porfyrie, myasthenia gravis, alcoholmisbruik, en gelijktijdig gebruik van QT-verlengende middelen. Meldingen van Lareb wijzen op visusstoornissen en hartritme-afwijkingen bij off-label gebruik.

Bij langdurig gebruik worden de volgende aanbevelingen gedaan:

• Baseline en periodieke oogheelkundige screening.
• ECG vóór en tijdens behandeling bij risicopatiënten.
• Voorzichtigheid bij polyfarmacie.

Het is belangrijk om actieve signalen van bijwerkingen te melden bij Lareb om zo de monitoring van de veiligheid te verbeteren.

Doseringrichtlijnen

De juiste dosering van chloroquine is essentieel voor effectieve behandeling, vooral bij verschillende indicaties. Voor volwassenen met acute malaria is de standaarddosering 600 mg base initieel, gevolgd door 300 mg na 6, 24 en 48 uur, wat neerkomt op een totaal van 1,5 g base. Voor kinderen geldt 10 mg/kg initieel, daarna 5 mg/kg op dezelfde tijdstippen.

In reumatologie varieert de dosering tussen 250 en 500 mg per dag, altijd onder toezicht. Bij amebiasis bedraagt de dosering 600 mg base dagelijks gedurende 2 dagen, gevolgd door 300 mg gedurende 2-3 weken.

Aanpassingen zijn noodzakelijk voor speciale groepen:

• Dosis bij kinderen strikt gewogen.
• Dosisverlaging bij lever- of nierschade.
• Voorzichtigheid bij ouderen door cardiale risico’s.

Huisartsen volgen vaak specialistisch advies bij reumatische aandoeningen; voorschrijven moet alleen na overleg bij chronische indicaties. Vergeet niet om ‘Rx-only’ duidelijk te vermelden, evenals noodinstructies bij gemiste dosis of overdosering.

Overzicht van interacties

Chloroquine vertoont opmerkelijke interacties met diverse andere geneesmiddelen. Sterke QT-verlenging kan optreden bij combinaties met:

• Antiaritmica zoals amiodaron.
• Bepaalde antidepressiva zoals citalopram en escitalopram.
• Macroliden zoals azithromycine.
• Antipsychotica.

Bovendien riskeren patiënten verhoogde oogaantasting bij gelijktijdig gebruik van retinotoxische middelen en agents die de convulsiedrempel verlagen verhogen het risico op convulsies.

Alcohol kan ook de leverbelasting en huidreacties verergeren. Hoewel vetrijke maaltijden de absorptie nauwelijks beïnvloeden, is het verstandig om combinaties met QT-verlengende middelen extra in de gaten te houden, zeker in de huisartsenpraktijk.

ECG-controle wordt aanbevolen bij veelvoorkomende combinaties zoals antidepressiva en QT-verlengers.

Culturele percepties en patiëntgewoonten

Na de mediabelangstelling voor COVID-19 is chloroquine in Nederland een beladen onderwerp geworden. Thuisarts.nl en Consumentenbond benadrukken dat medicijnen niet zonder voorschrift gebruikt mogen worden en adviseren om altijd een huisarts te raadplegen.

Patiënten zoeken vaak informatie via platforms zoals Apotheek.nl en diverse online forums. Echter, onjuiste zelfmedicatie of aankopen via illegale bronnen vormen aanzienlijke risico's.

Winkelketens zoals Etos en Kruidvat verkopen chloroquine alleen op recept. Dit moet het vertrouwen in de veiligheid bevorderen. Daarnaast is er een wantrouwen ontstaan door media-claims, wat de vraag naar chloroquine onder reizigers beïnvloedt.

Voor communicatie is begrijpelijke taal essentieel op Thuisarts.nl-niveau, aangevuld met patiëntgerichte checklists en veelgestelde vragen. Het gebruik van quotes uit de patiëntenervaringen kan ook waardevol zijn, samen met een checklist van adviezen over veilige medicijnhuishouding en herkomstcontrole.

Beschikbaarheid en prijsstructuren (apotheek.nl, verzekeringsdekking)

Chloroquine is in Nederland uitsluitend op recept verkrijgbaar en meestal niet standaard op voorraad bij ketenapotheken. Voor actuele beschikbaarheid en alternatieven kan Apotheek.nl geraadpleegd worden. De vergoeding onder de Zorgverzekeringswet geldt meestal alleen bij medische noodzaak, en dat hangt af van de beleidsregels van de zorgverzekeraar. Chronische reumamedicatie, waaronder chloroquine, wordt soms vergoed volgens de polisvoorwaarden van de verzekeraar, dus controle hierop is cruciaal.

Prijzen voor chloroquine kunnen variëren per fabrikant en importeur. Generieke leveranciers bieden vaak lagere kosten dan merknamen zoals Aralen, Nivaquine en Lariago. Kruidvat en Etos verhuren geen receptgeneesmiddelen, omdat apotheekdistributie verplicht is in Nederland. Voor farmacovigilantie is het belangrijk om bijwerkingen te rapporteren via Lareb, wat invloed kan hebben op herbevoorrading.

Beschikbaarheid	Prijsindicatie	Vergoedingsstappen
Ketenapotheek	€5 - €15	Controleer polis bij zorgverzekeraar
Specialistisch reiscentrum	€10 - €20	Medische noodzaak aantonen

Vergelijkbare geneesmiddelen en voorkeuren

Er zijn verschillende alternatieven voor chloroquine. Hydroxychloroquine heeft een minder toxisch profiel en is vaak de voorkeur in de reumatologie. Ook mefloquine wordt gebruikt voor malariaprofylaxe of therapieën bij resistentie. Artemisinin-derivaten zijn de eerste keuze bij P. falciparum en primaquine is de radicale behandeling voor P. vivax.

In Nederland verschilt de voorkeur voor middelen afhankelijk van de indicatie. Voor P. falciparum wordt vaak ACT gebruikt, terwijl voor reumatische aandoeningen hydroxychloroquine de voorkeur heeft. Chloroquine blijft echter relevant bij bewezen gevoeligheid. Bij de vergelijking van geneesmiddelen is het essentieel om te kijken naar werkzaamheid, resistentie, veiligheidsprofiel en monitoringbehoefte.

Middel	Indicatie	Voordelen	Risico’s
Hydroxychloroquine	Reuma	Minder bijwerkingen	Visuscontrole nodig
Mefloquine	Malaria	Effectief bij resistentie	Hoofdpijn, duizeligheid

FAQ-sectie

Vragen over chloroquine zijn niet ongewoon. Hier zijn enkele antwoorden op veelgestelde vragen:

• Is chloroquine zonder recept verkrijgbaar? Nee, het is Rx-only in Nederland.
• Veilig tijdens zwangerschap? Gebruik alleen na een zorgvuldige risico-baten-afweging door een specialist. Hydroxychloroquine wordt vaak gekozen.
• Moet ik mijn ogen laten controleren? Ja, er is een baseline en periodieke controle nodig bij langdurig gebruik.
• Wat te doen bij gemiste dosis? Neem het zo snel mogelijk in tenzij het bijna tijd is voor de volgende dosis. Niet verdubbelen.
• Overdose? Dit vereist medische spoed, er bestaat risico op ernstige hart- en neurologische complicaties.
• Waar meld ik bijwerkingen? Meldingen kunnen via Lareb en informeer altijd bij apotheek of huisarts.

Richtlijnen voor correct gebruik

Chloroquine vereist zorgvuldige bewaking. Voor opslag is het belangrijk om het medicijn bij 15–25°C, droog en buiten bereik van kinderen te bewaren. De verpakking moet intact blijven. Bij voorschrijven is controle van het ECG nodig bij risicopatiënten, samen met een baseline visustest bij chronisch gebruik.

Het is essentieel om duidelijk te communiceren dat chloroquine Rx-only is en niet online zonder recept gekocht kan worden. Zorg voor een bijsluiter met waarschuwingen over hart- en oogsymptomen.

Accidentele bijwerkingen kunnen ernstig zijn, zoals retinopathie, dus er moeten jaarlijkse oogheelkundige controles en periodieke ECG’s gepland worden bij langdurig gebruik. Bij vermoeden van ernstige bijwerkingen moet de medicatie worden stopgezet en moet een huisarts of SEH geraadpleegd worden. Voor reizigers is het belangrijk om chloroquine alleen te gebruiken bij bewezen gevoelige stammen en na consult van de GGD of reisgeneeskunde.

Stad	Regio	Leveringstijd
Amsterdam	Noord-Holland	5–7 dagen
Rotterdam	Zuid-Holland	5–7 dagen
Utrecht	Utrecht	5–7 dagen
Eindhoven	Noord-Brabant	5–7 dagen
Groningen	Groningen	5–9 dagen
Tilburg	Noord-Brabant	5–9 dagen
Haarlem	Noord-Holland	5–9 dagen
Enschede	Overijssel	5–9 dagen
Arnhem	Gelderland	5–9 dagen
Leiden	Zuid-Holland	5–9 dagen
Breda	Noord-Brabant	5–9 dagen
Dordrecht	Zuid-Holland	5–9 dagen