Clarithromycin

Basic Clarithromycin Information

• INN (International Nonproprietary Name): Clarithromycin
• Brand names available in Netherlands: Klacid, Claritromycine EG
• ATC Code: J01FA09
• Forms & dosages: Filmomhulde tabletten 250 mg, 500 mg; ER 500 mg; suspensies 125 mg/5 mL, 250 mg/5 mL
• Manufacturers in Netherlands: Abbott, KRKA, Sandoz, Hexal
• Registration status in Netherlands: Geregistreerd via CBG/CBG-MEB
• OTC / Rx classification: Only op recept (Rx)

Laatste Onderzoeksinzichten Over Clarithromycin

Recente systematische reviews en richtlijnupdates benadrukken clarithromycin als een goed bestudeerde macrolide met ATC-code J01FA09. Nieuwere meta-analyses tonen vergelijkbare werkzaamheid aan met erythromycin en soms met azithromycin voor luchtweginfecties. Toch zijn er stijgende lokale resistentiecijfers zichtbaar voor Helicobacter pylori en bepaalde pneumokokkenstammen.

Farmacokinetische studies bevestigen dat clarithromycin-derivaten actieve metabolieten genereren die de weefseldistributie verbeteren. Dit ondersteunt het gebruik van clarithromycin bij aandoeningen zoals sinusitis, bronchitis en huidinfecties. Belangrijk voor de Nederlandse praktijk zijn de interactiestudies waarbij bijvoorbeeld statines en calciumantagonisten worden betrokken. Deze studies benadrukken risico’s verbonden aan CYP3A4-remming, wat relevant is voor combinaties zoals amlodipine en clarithromycin, evenals atorvastatin en clarithromycin.

Veiligheidsdata rapporteren zeldzame gevallen van QT-verlenging en hepatotoxiciteit. Daarom is monitoring van patiënten en het indienen van meldingen aan Lareb cruciaal.

Klinische Effectiviteit In De Nederlandse Context

In Nederland adviseren NHG-richtlijnen terughoudendheid in antibioticagebruik. Clarithromycin wordt doorgaans voorgeschreven bij penicilline-allergie of voor specifieke indicaties, zoals atypische pathogenen. Zowel NHG als Thuisarts.nl benadrukken eerstelijnsoverwegingen: bij acute bronchitis worden vaak geen antibiotica verzocht, terwijl bij tonsillitis of sinusitis alleen antibiotica worden voorgeschreven wanneer er duidelijke meerwaarde is.

De standaarddoseringen van clarithromycin liggen tussen de 250–500 mg elke 12 uur. Voor H. pylori-infecties wordt vaak 500 mg tweemaal daags in combinatietherapie gebruikt. Huisartsenpraktijken kiezen clarithromycin bij bewezen of vermoede infecties door macrolide-gevoelige organismen, alsook bij penicilline-allergie. Apothekers in Nederland bevestigen dat clarithromycin receptplichtig is volgens de CBG-status, en dit geldt ook voor gerenommeerde apotheekketens zoals Apotheek.nl en Kruidvat.

Indicaties En Uitgebreid Gebruik

Clarithromycin wordt ingezet voor zowel bovenste als onderste luchtweginfecties, huid- en weke deleninfecties, en als onderdeel van de H. pylori-eradicatie in combinatie met amoxicillin en een protonpompremmer zoals omeprazole of esomeprazole. Recent onderzoek meldt ook gebruik bij mycobacteriële infecties waarbij langere kuurregimes nodig zijn.

In de praktijk volgt de huisarts in Nederland een selectieve benadering van eerstelijnsindicaties, waarbij patiënten met een allergie voor penicillines of bewezen atypische pathogenen specifieke aandacht krijgen. Off-label toepassingen, zoals bij acne of bartonella, komen ook voor maar vereisen specialistisch overleg. De typische duur van de behandelingen varieert, maar ligt meestal tussen de 5–14 dagen, afhankelijk van de indicatie. Voor H. pylori-protocollen is de behandelduur vaak 7–14 dagen.

Samenstelling En Merkenlandschap

De INN voor clarithromycin is *Clarithromycinum*. Merk- en generieke namen omvatten Klacid, Biaxin, Fromilid en Claritromycine EG. De ATC-code J01FA09 plaatst het binnen de macroliden. In Nederland is clarithromycin geregistreerd via CBG/CBG-MEB en valt het onder Rx-only, wat betekent dat een recept vereist is voor verkrijging.

Fabrikanten van clarithromycin in Nederland zijn onder andere Abbott, Sandoz, Hexal en KRKA, die een breed scala aan formuleringen aanbieden zoals filmomhulde tabletten in sterktes van 250 en 500 mg, evenals suspensies van 125 mg/5 mL en 250 mg/5 mL, wat relevant is voor de pediatrische toepassing.

Voor apotheekcommunicatie kan het nuttig zijn een tabel te gebruiken die merken, sterkte, verpakking en eventuele prijsverschillen toont. Dit helpt bij het verstrekken van duidelijke informatie aan patiënten over hun medicatie.

Contra-indicaties en bijzondere voorzorgsmaatregelen (inzichten van Lareb)

Het gebruik van clarithromycin is niet voor iedereen geschikt. Absolute contra-indicaties zijn van groot belang. Dit omvat een bekende allergie voor macroliden en een eerdere cholestatische hepatitis door clarithromycin. Bij patiënten die sterke CYP3A4-substraten gebruiken, zoals cisapride of pimozide, is co-administratie uitgesloten vanwege het risico op torsades. Deze informatie is gebaseerd op actuele gegevens.

Daarnaast zijn er ook relatieve contra-indicaties. Ernstige lever- of nierfunctiestoornissen moeten worden overwogen, evenals QT-verlenging en zwangerschap of borstvoeding, waar extra voorzichtigheid geboden is. Meldingen van bijwerkingen, zoals gastro-intestinale klachten en smaakveranderingen, zijn regelmatig ontvangen door Lareb in Nederland. Zeldzamere meldingen omvatten tinnitus, hepatotoxiciteit en hartritmestoornissen. Huisartsen en apothekers moeten patiënten actief informeren over symptomen die gemeld moeten worden via Lareb en Thuisarts.nl.

• Absolute contra-indicaties:
  • Bekende allergie voor macroliden
  • Vorige cholestatische hepatitis door clarithromycin
  • Co-administratie met sterke CYP3A4-substraten
• Relatieve contra-indicaties:
  • Ernstige lever- of nierfunctiestoornis
  • QT-verlenging
  • Zwangerschap/borstvoeding met voorzichtigheid

Doseringrichtlijnen (volwassenen & kinderen)

Voor volwassenen is de standaarddosering van clarithromycin 250 tot 500 mg elke 12 uur. Bij de behandeling van H. pylori wordt vaak 500 mg twee keer per dag voorgeschreven. Bij kinderen is de aanbevolen dosering 7,5 mg/kg, ook twee keer per dag, met een maximale dosis van 500 mg per keer. Dit kan toegediend worden in suspensies van 125 mg per 5 mL of 250 mg per 5 mL.

Bij patiënten met verminderde nierfunctie (creatinineklaring < 30 mL/min) is het aan te raden de dosis met 50% te halveren. Bij ernstige leverinsufficiëntie dienen de ER-tabletten vermeden te worden. Bij het vergeten van een dosis kan deze worden ingehaald, tenzij het bijna tijd is voor de volgende dosis. Bij vermoedelijke overdosering is medische hulp noodzakelijk. Een lijst met doseringsadviezen en aanpassingen kan handig zijn voor apotheeketikettering en patiënteninformatie.

Overzicht van interacties (voeding, alcohol, veelvoorkomende geneesmiddelinteracties in NL)

Clarithromycin beïnvloedt het CYP3A4-enzym, wat leidt tot belangrijke klinische interacties. Het gelijktijdig gebruik van simvastatine of atorvastatine kan het risico op myopathie verhogen. Bij het gebruik van amlodipine in combinatie met clarithromycin bestaat er een verhoogd risico op hypotensie en bijwerkingen. Voorzichtigheid is vereist bij de co-administratie met serotonerge middelen en met middelen die QT-verlenging veroorzaken.

De combinatie met amoxicilline en clarithromycin wordt vaak gebruikt in H. pylori-schema's. Het toevoegen van een protonpompremmer, zoals omeprazole of esomeprazole, is gebruikelijk. Wat voeding betreft, er zijn geen strikte beperkingen, maar het is goed om het medicijn volgens de productinstructie in te nemen, met of zonder voedsel. Wat alcohol betreft, hoewel er geen directe contra-indicatie is, kunnen alcoholische dranken gastro-intestinale klachten verergeren. Veel patiënten vragen zich af of ze alcohol kunnen drinken bij het gebruik van clarithromycin.

Culturele percepties en patiëntgewoonten (Thuisarts.nl, Consumentenbond-feedback)

Nederlandse patiënten hebben hoge verwachtingen omtrent antibioticagebruik. Thuisarts.nl promoot voorzichtigheid en zelfzorg in het gebruik van antibiotica. De Consumentenbond legt de nadruk op prijsvergelijking en informatie over bijwerkingen. Het is niet ongebruikelijk dat patiënten online zoeken naar "buy clarithromycin online" of "can I buy clarithromycin over the counter", echter, in Nederland is dit alleen op recept verkrijgbaar.

Er zijn zorgen over antibiotica-resistentie en bijwerkingen zoals een bittere of metalen smaak. Meldingen aan Lareb en informatie van Thuisarts.nl worden sterk aanbevolen. Cultureel gezien is laagdrempelig apotheekadvies en gedeelde besluitvorming binnen huisartsenpraktijken gebruikelijk, wat de toegang tot en het gebruik van clarithromycin vergemakkelijkt.

• Belangrijke informatiebronnen zijn:
  • Thuisarts.nl
  • Consumentenbond

Beschikbaarheid en prijsstructuren (apotheek.nl, verzekeringsdekking)

Clarithromycin is een voorschriftgeneesmiddel in Nederland, zoals goedgekeurd door het CBG, en is verkrijgbaar via apotheken. Bekende merknamen zijn onder andere Klacid en generieke versies. Onder de Zorgverzekeringswet valt de verstrekking van medicijnen normaal gesproken onder het eigen risico, tenzij het medicijn in het basispakket is opgenomen. In veel gevallen adviseren huisartsen en apothekers generieke alternatieven om kosten te besparen.

De prijzen voor clarithromycin variëren, afhankelijk van de fabrikant en de verpakking. De Consumentenbond en Apotheek.nl bieden handige prijsvergelijkingen voor diverse sterktes, waaronder 250 mg en 500 mg tabletten en suspensies. Kruidvat en Etos verkopen geen antibiotica, maar zijn wel belangrijk voor zelfzorgproducten en informatie.

Bij internationaal inkopen of het bestellen van clarithromycin online zijn er waarschuwingen van Nederlandse instanties over niet-gereguleerde producten en mogelijke kwaliteitsrisico’s.

Vergelijkbare geneesmiddelen en voorkeuren (azithromycin vs clarithromycin)

Azithromycin en clarithromycin behoren beide tot de macrolide-antibiotica, maar ze verschillen in farmacokinetiek. Azithromycin heeft een langere halfwaardetijd en vereist een korter kuurregime. Clarithromycin daarentegen kan effectiever zijn tegen bepaalde bacteriën zoals H. pylori en verschillende intracellulaire pathogenen. De keuze tussen deze middelen hangt af van de specifieke infectie, het patiëntprofiel (zoals allergieën en andere medicaties) en het resistentiepatroon.

Het is ook goed om te weten dat erythromycin vaker gastro-intestinale bijwerkingen heeft in vergelijking met clarithromycin. Roxitromycin en josamycin worden gebruikt in specifieke regionale gevallen. In Nederland spelen NHG-richtlijnen, resistentiegegevens en interactieprofielen bij de keuze voor het juiste antibioticum een belangrijke rol. Bij patiënten met een penicilline-allergie kan clarithromycin als alternatief worden overwogen, terwijl azithromycin soms een veiligere optie blijkt schermer, vooral bij risicovolle QT-intervalverlenging.

Veelgestelde vragen (FAQ) over clarithromycin

- Kan ik alcohol drinken met clarithromycin? Alcohol kan gastro-intestinale klachten verergeren. Het is geen absolute contra-indicatie, maar vermijden is aanbevolen.

- Wat als ik allergisch ben? Meld "allergic to clarithromycin" onmiddellijk aan de zorgverlener en gebruik alternatieven.

- Mag ik paracetamol? Ja, paracetamol is meestal veilig bij gebruik van clarithromycin. Ibuprofen is ook meestal veilig, maar controleer op interacties.

- Hoe lang blijft het in je systeem? De halfwaardetijd en metabolieten kunnen enkele dagen na de laatste dosis detecteerbaar zijn.

- Waar kan ik het kopen? Clarithromycin is alleen op recept verkrijgbaar via Nederlandse apotheken; het is niet legaal om dit zonder recept bij Kruidvat of Etos te kopen.

Voor uitgebreide antwoorden en advies kunnen Thuisarts.nl en NHG geraadpleegd worden. Het is ook belangrijk om ernstige bijwerkingen bij Lareb te melden en interacties, zoals met amlodipine en atorvastatin, te controleren.

Richtlijnen voor correct gebruik (adhierentie, opslag, meldingsplichten)

Het is cruciaal om clarithromycin correct te gebruiken:

• Neem tabletten van 250 mg of 500 mg zoals voorgeschreven, meestal elke 12 uur.
• Voltooi de gehele kuur, ook als de symptomen verlichten.
• Suspensies goed schudden en binnen 14 dagen na aanmaken gebruiken.

Opslag is ook belangrijk: houd tabletten droog en bij een temperatuur van minder dan 25°C; suspensies mogen niet worden ingevroren.

Als een dosis wordt gemist, deze zo snel mogelijk inhalen, tenzij de volgende dosis bijna tijd is. Bij een overdosis is het noodzakelijk om onmiddellijk medische hulp in te roepen. Vergeet niet om interacties te controleren met andere medicijnen (bijvoorbeeld simvastatin of atorvastatin) en meld ernstige bijwerkingen aan Lareb.

Voor vragen over vergoedingen is het raadzaam om contact op te nemen met de zorgverzekeraar en Apotheek.nl te raadplegen. Patiënten kunnen ook onpartijdige prijsinformatie vinden via de Consumentenbond.