Cyklokapron

Basic cyklokapron Information

• INN (International Nonproprietary Name): Tranexamic acid
• Brand names available in Netherlands: Cyklokapron
• ATC Code: B02AA02
• Forms & dosages: 500 mg tablet; 100 mg/mL injection
• Manufacturers in Netherlands: Pfizer, Mylan (Viatris)
• Registration status in Netherlands: CBG/MEB approved
• OTC / Rx classification: Rx

Laatste Onderzoeksinzichten

Recente literatuur en richtlijnen bevestigen dat tranexaminezuur, ook wel bekend onder de INN naam tranexamic acid, uiterst effectief is bij het beperken van bloedverlies in verschillende medische situaties zoals chirurgie, trauma en gynaecologie. Het middel, dat onder andere bekend staat als Cyklokapron, is goed gedocumenteerd en breed toegepast op wereldwijde schaal. Meta-analyses ondersteunen de effectiviteit ervan. In veel landen, inclusief Nederland, is Cyklokapron beschikbaar als een 500 mg tablet en als 100 mg/mL injectie. Het heeft goedkeuring gekregen van nationale instanties, zoals CBG/EMA binnen de EU. Voor de Nederlandse praktijk is het bijzonder relevant dat tranexaminezuur goed werkt in short-course regimes. Bijvoorbeeld, voor menstruele bloedingen wordt een dosis van 1.000 tot 1.300 mg oraal, 2 tot 3 keer per dag aanbevolen. Bij patiënten met nierfunctiestoornissen dient de dosering aangepast te worden. Naast de voordelen, worden zeldzame maar ernstige bijwerkingen benoemd, zoals convulsies, visusstoornissen en trombose, in de bijsluiter van Cyklokapron en in consensusdocumenten. Om een helder overzicht te geven van de indicaties en de standaarddoseringen, is het raadzaam om data-highlights en een korte tabel op te nemen.

Klinische Effectiviteit In De Nederlandse Context

In Nederlandse huisartsenpraktijken wordt tranexaminezuur voorgeschreven op basis van klinische afwegingen en NHG-richtlijnen. Een gedegen beoordeling van de oorzaak van overmatig bloedverlies, zoals anemie of hormonale afwijkingen, is cruciaal voordat het middel wordt voorgeschreven. Thuisarts.nl adviseert tranexaminezuur als behandelingsoptie voor hevige menstruaties, terwijl de NHG-richtlijnen de nadruk leggen op maatwerk en de noodzaak voor verwijzing bij alarmbloedingen. Cyklokapron wordt in de praktijk als een receptproduct gebruikt, en de standaarddoseringsregimes variëren van 500 tot 1.500 mg per dosismoment, 2 tot 3 keer per dag. Huisartsen maken de afweging tussen de voordelen, zoals vermindering van transfusies en verzuim, en de risico’s, waaronder trombo- en convulsierisico. De monitoring van nierfunctie en actuele medicatie is essentieel, net als het melden van eventuele bijwerkingen aan Lareb. Om de klinische effectiviteit beter te ondersteunen, kan een beslisboom voor huisartsen en een korte checklist erg nuttig zijn.

Indicaties En Uitgebreid Gebruik

De indicaties voor het gebruik van tranexaminezuur zoals vermeld in de SPC en marktdata zijn divers. Dit omvat onder andere chirurgische en traumatische bloedingscontrole, profylaxe bij hemofilie, en hevige menorragie. Voor bepaalde off-label toepassingen zoals angio-oedeem of epistaxis kan het ook effectief zijn. De doseringen per indicatie variëren: - Chirurgie/trauma: Gewoonlijk 1.000–1.500 mg IV of PO, 2 tot 3 keer per dag. - Menstruatie: Tussen 1.000 en 1.300 mg PO tot 3 keer per dag, maximaal 5 dagen. - Pediatrische dosering: Tussen 10 tot 15 mg/kg/dosis 2 tot 3 keer per dag. De behandelduur verschilt per indicatie. Het is belangrijk om bij de Nederlandse praktijk de indicatie duidelijk in het dossier op te nemen en de hemoglobine- en creatininewaarden te beoordelen bij langere kuren. Een tabel die de indicatie, standaardregime, duur en pediatrische aanpassing samenvat, helpt zorgprofessionals om in de praktijk snel toegang te hebben tot belangrijke informatie.

Samenstelling En Merkenlandschap

De actieve stof van Cyklokapron is tranexaminezuur. In Nederland wordt het aangeboden in 500 mg tabletten en injectievormen. De belangrijkste fabrikanten zijn Pfizer en Mylan (Viatris). De CBG/MEB-goedkeuring is duidelijk vermeld in de productdata, en het heeft een receptplichtige classificatie. De ATC-code van tranexaminezuur is B02AA02. Diverse verpakkingsopties bestaan, variërend van blisters van 10 tot 100 tabletten en ampullen met een dosis van 1 g/10 mL. Dit kan invloed hebben op de prijs en beschikbaarheid in de apotheek. Voor verdere informatie en e-commerce advies zijn Apotheek.nl en het SPC/CBG-register betrouwbare bronnen. Drogisterijen zoals Etos en Kruidvat verkopen geen Rx-Cyklokapron, waardoor een verwijzing naar de apotheek verplicht is. Het is aan te bevelen om een gedefinieerde lijst samen te stellen die merk, vorm, fabrikant en CBG-status overzichtelijk weergeeft, wat het voor zorgprofessionals gemakkelijker maakt om dit middel te begrijpen en aan patiënten voor te schrijven.

Contra‑indicaties en bijzondere voorzorgsmaatregelen (inzichten van Lareb)

Bij het gebruik van cyklokapron, dat tranexaminezuur bevat, zijn er verschillende contra-indicaties en voorzorgsmaatregelen om rekening mee te houden. De absolute contra-indicaties volgens de samenvatting van productkenmerken (SPC) zijn als volgt:

1. Bekende overgevoeligheid voor tranexaminezuur.
2. Actieve intravasale trombose (DVT/PE).
3. Actieve intravasale stolling/DIC zonder specialistische indicatie.
4. Eerdere convulsies/seizures.
5. Bij injectie: verworven stoornis in kleurenzicht.

Relatieve contra-indicaties omvatten:

• Ernstige nierinsufficiëntie (dosisaanpassing noodzakelijk).
• Voorgeschiedenis van trombo-embolische ziekte.
• Gebruik van combinaties die het tromboserisico verhogen, zoals oestrogene anticonceptiva.

Volgens inzichten van Lareb zijn meldingen in Nederland vaak gerelateerd aan misselijkheid, hoofdpijn, en zeldzame gevallen van convulsies of visuele klachten. Het is belangrijk om bijwerkingen te melden via Lareb.nl en daarbij de batch- en verkrijgingsplaats (Apotheek.nl) te noteren. Voor een goede klinische praktijk dienen duidelijke waarschuwingen in de bijsluiter van cyklokapron opgenomen te worden. Patiënten moeten geïnstrueerd worden over het herkennen van tekenen van trombose en visusstoornissen.

Doseringrichtlijnen

De standaardvolwassen doseringen van cyklokapron zijn afhankelijk van de indicatie:

Indicatie	Volwassen Dosis
Chirurgie/trauma	1.000–1.500 mg IV of PO 2–3×/dag
Menorragie	1.000–1.300 mg PO tot 3×/dag (max 5 dagen per cyclus)
Pediatrisch	10–15 mg/kg/dosis 2–3×/dag

Bij nierfunctiestoornis is dosisreductie of een langer doseringsinterval vereist, vooral bij een creatinine-clearance van <30 mL/min. Voor oudere patiënten is er geen standaardaanpassing nodig, tenzij er sprake is van nierinsufficiëntie. Het is cruciaal dat opstart- en stopdata in het patiëntendossier worden genoteerd. Voor IV toediening dient de injectie of infusie traag te geschieden, zoals voorgeschreven in de SPC.

Raadpleeg de bijsluiter van cyklokapron voor exacte berekeningen en apothekeradvies via Apotheek.nl.

Overzicht van interacties (voeding, alcohol, veelvoorkomende geneesmiddelinteracties in Nederland)

Wat betreft interacties met voeding zijn de mogelijkheden minimaal. Alcohol beïnvloedt de farmacokinetiek van cyklokapron niet direct, maar kan bijwerkingen zoals misselijkheid en duizeligheid verergeren. Het advies is om matig te zijn met alcoholgebruik bij het gebruik van cyklokapron. Belangrijke medicatie-interacties zijn te vinden bij het gebruik van:

• Oestrogene anticonceptiva en hormonale therapieën, die het risico op trombose verhogen.
• Bepaalde factorconcentraten, waarvoor specialistisch overleg vereist is.
• Anticoagulantia, zoals DOACs of acenocoumarol; hierbij is een individuele risicoanalyse noodzakelijk.

Er zijn geen bekende interacties met voeding of standaard OTC-middelen. In Nederland is het aanbevolen om overleg te plegen met de apotheek via Apotheek.nl of telefonisch. Het gebruik van Farmanco/KNMP-koppelingen kan helpen bij het controleren van locale interactiealerts.

Een checklist met korte beslisregels voor huisartsen en apothekers zal nuttig zijn bij het voorschrijven van cyklokapron.

Culturele percepties en patiëntgewoonten

Patiënten in Nederland zoeken vaak informatie over cyklokapron op Thuisarts.nl en Consumentenbond voor praktische informatie en prijsvergelijkingen. Thuisarts.nl vermeldt tranexaminezuur als behandelingsoptie bij menorragie. Online fora tonen wisselende ervaringen met cyklokapron, waarbij veel patiënten rapporteren dat zij minder bloedverlies ervaren en een verbeterde kwaliteit van leven melden.

Toch zijn er ook zorgen over bijwerkingen en het tromboserisico. Apotheekketens en drogisterijen spelen hierbij in op de verwachtingen van gebruikers. Sommige patiënten kijken eerst naar remedies in winkels, maar realiseren zich misschien niet dat cyklokapron op recept is. Er zijn culturele factoren die de voorkeur geven aan gedeelde besluitvorming en het verkrijgen van informatie uit betrouwbare bronnen zoals Thuisarts.nl en de apotheek.

Een gebruikelijke aanbeveling is het opnemen van een patiëntenkaart en een korte FAQ op de receptsticker, evenals het uitvoeren van een gepulseerde patiëntenenquête om ervaringen te verzamelen.

Patiëtervaringen
Minder bloedverlies
Verbeterde kwaliteit van leven
Zorgen over bijwerkingen

Een korte checklist voor patiënten kan ook nuttig zijn bij het gebruik van cyklokapron.

Beschikbaarheid en prijsstructuren (apotheek.nl, verzekeringsdekking)

In Nederland is Cyklokapron (werkzame stof: tranexaminezuur) receptplichtig en verkrijgbaar via apotheken. Bezoekers van Apotheek.nl kunnen actuele prijs- en productinformatie per verpakking vinden. Uit recente data blijkt dat Cyklokapron 500 mg tablets gangbaar zijn in blisterverpakkingen, met producenten als Pfizer en Mylan/Viatris die hun producten hebben laten goedkeuren door het CBG/MEB.

Drogisterijen zoals Etos en Kruidvat verkopen geen Rx‑varianten, wat betekent dat consumenten altijd worden doorverwezen naar een apotheek. Wat betreft de vergoeding, dit hangt af van de indicatie en de zorgpolis van de patiënt. Voor sommige indicaties, zoals operaties of ernstige menorragie met anemie, komt vergoeding mogelijk in aanmerking via de Zorgverzekeringswet of een aanvullende verzekering. Het is verstandig om altijd de diagnosecode en DBC/GOZ te controleren.

Voor apotheken is het aan te raden om een prijsvergelijkingstabel per verpakking te onderhouden en richtlijnen voor indicaties in het dossier op te nemen. Klanten die gebruik willen maken van online apotheken, dienen de authenticiteit en batchinformatie te controleren via het CBG-register.

Stad	Regio	Levertijd
Amsterdam	Noord-Holland	5–7 dagen
Rotterdam	Zuid-Holland	5–7 dagen
Den Haag	Zuid-Holland	5–7 dagen
Utrecht	Utrecht	5–7 dagen
Eindhoven	Noord-Brabant	5–7 dagen
Tilburg	Noord-Brabant	5–7 dagen
Groningen	Groningen	5–9 dagen
Breda	Noord-Brabant	5–9 dagen
Leiden	Zuid-Holland	5–9 dagen
Arnhem	Gelderland	5–9 dagen
Haarlem	Noord-Holland	5–9 dagen
Zaanstad	Noord-Holland	5–9 dagen

Vergelijkbare geneesmiddelen en voorkeuren

Als het gaat om alternatieven voor Cyklokapron, zijn er bijvoorbeeld aminocaproic acid en lokale hemostatica. In Nederland wordt tranexaminezuur vaak als eerste keus beschouwd vanwege de hogere potentie en beter bewijs in chirurgische en gynaecologische richtlijnen. Tranexaminezuur is in veel richtlijnen genoemd als voorkeursmiddel boven aminocaproic acid.

Bij het kiezen van een medicijn spelen verschillende criteria een rol, zoals effectiviteit, risico‑profiel (bijvoorbeeld trombo‑ en convulsierisico), beschikbaarheid en praktische toediening (tablet vs. IV). Huisartsen en apothekers worden aangeraden om rekening te houden met voorkeuren van de patiënt en comorbiditeiten. Voor orale menstruele behandeling zijn de dosis richtlijnen voor tranexaminezuur duidelijker. Om dit te verduidelijken, een vergelijkingstabel tussen tranexaminezuur, aminocaproic acid en lokale middelen, met voor- en nadelen en kostenimpact voor de Nederlandse praktijk is aanbevolen.

FAQ-sectie

• Mag ik Cyklokapron gebruiken tijdens zwangerschap? Meestal is er terughoudendheid; overleg met een gynaecoloog of obstetricus is vereist.
• Is het veilig tijdens borstvoeding? Er is beperkte data; overleg met specialist en apotheker is aan te raden.
• Kan ik alcohol drinken bij gebruik? Er zijn geen directe farmacologische interacties, maar alcohol kan bijwerkingen verergeren — matiging is aanbevolen.
• Wat te doen bij gemiste dosis? Neem deze zo snel mogelijk in, tenzij het bijna tijd voor de volgende dosis is; neem nooit een dubbele dosis.
• Wanneer contact opnemen met huisarts? Bij tekenen van trombose, acute visusstoornis, convulsie of aanhoudende buikpijn.
• Hoe bijwerkingen melden? Dit kan via Lareb.nl en bij de apotheek; noteer altijd batch- en verkrijgingsinformatie.

Richtlijnen voor correct gebruik

Er zijn praktische instructies voor patiënten om in gedachten te houden. Het is belangrijk de bijsluiter van cyklokapron en artsenvoorschriften te volgen. Neem de tabletten in met water, bij voorkeur met voedsel als er maagklachten optreden. Bewaar de tabletten bij een temperatuur onder de 25°C en in een droge omgeving. Bij IV-toediening dient dit enkel door gekwalificeerd personeel te gebeuren volgens de SPC, met aandacht voor een trage injectie of infusie.

Patiënten dienen hun nierfuncties te laten controleren bij langdurige behandelingen en de behandeling te stoppen bij visusveranderingen of toevallen. Bijwerkingen moeten worden gemeld aan Lareb en de apotheek. Voor huisartsen en apothekers is het essentieel om een patiëntenkaart te geven met alarmsymptomen en om de indicatie, dosering en duur in het dossier te documenteren. Voor vergoedingsvragen is het belangrijk de medische noodzaak voor aanvraag bij de zorgverzekeraar vast te leggen binnen de Zorgverzekeringswet. Een stap-voor-stap checklist en een printable patiëntenkaart zijn aanbevolen om het proces te vergemakkelijken.