Elimite

Basisinformatie Over Elimite

INN (Internationale Niet-Eigendomsnaam)	Permethrin
Merknaam beschikbaar in Nederland	Elimite, Acticin, Lyclear, Nix
ATC-code	P03AC04
Vormen & doseringen	5% crème, 1% lotion
Fabrikanten in Nederland	Diversen, inclusief lokale leveranciers en generieke fabrikanten
Registratiestatus in Nederland	Rx-only voor scabiës; OTC-opties voor hoofdluis
OTC / Rx classificatie	Rx-only voor 5% crème; vermeerderde OTC beschikbaarheid voor 1% lotion

Laatste Onderzoeksinzichten

Recente klinische literatuur en surveillancegegevens tonen aan dat permethrin effectief blijft tegen klassieke menselijke schurftmijten en een groot aantal hoofdluizen-populaties. Er worden echter lokale resistentie en behandelingsfalen gerapporteerd, vaak na herhaalde of onjuiste toepassing van de behandeling. Belangrijke meta-analyses benadrukken dat een applicatie van 5% permethrincrème vaak leidt tot klinische genezing. Een secundaire controle 7 tot 14 dagen later is aanbevolen om de effectiviteit te bevestigen. Praktijkgegevens suggereren dat persistente jeuk na behandeling meestal te wijten is aan immunologische reacties en niet per se betekent dat er nog levende mijten aanwezig zijn. Een herbehandeling moet alleen plaatsvinden bij bewijs van levende mijten. Elimite is beschikbaar in een 5% crème (30g) en geregistreerd als Rx-only voor scabiës in veel landen. Onderzoek laat zien dat de systemische absorptie van permethrin beperkt is, wat bijdraagt aan het veilige gebruik. Desondanks blijven lokale bijwerkingen zoals een prik- of branderig gevoel veelvoorkomend.

Klinische Effectiviteit in de Nederlandse Context

In de Nederlandse eerstelijnspraktijk adviseren huisartsen volgens de richtlijnen van het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) om schurft effectief aan te pakken. Dit houdt in dat schurft bevestigd wordt bij risicogezinnen, dat alle huisgenoten worden behandeld en dat er hygiënemaatregelen genomen worden. Elimite (5% permethrin) is de eerste keuze voor de topische behandeling van scabiës in Nederland. Huisartsen volgen doorgaans de NHG-richtlijnen, die aanbevelen om de crème volledig van nek tot voeten aan te brengen, 8 tot 14 uur te laten intrekken en, indien nodig, na 7 dagen te herhalen als er nog actieve levende mijten zijn. Voor uitgebreide of terugkerende gevallen is het raadzaam om een dermatoloog te raadplegen of orale ivermectine te overwegen, vooral bij resistente of wijdverspreide infecties. Apotheken en huisartsen raden aan om Thuisarts.nl te gebruiken als een betrouwbare bron voor patiënten over behandelingen en nazorg. Dit systematische approach verzekert dat schurft tijdig en effectief wordt behandeld, met aandacht voor follow-up en verdere zorg indien nodig.

Contra-indicaties en bijzondere voorzorgsmaatregelen (inzichten van Lareb)

Bij de toepassing van Elimite (permethrin) zijn er belangrijke contra-indicaties waar zorgverleners zich bewust van moeten zijn. De absolute contra-indicatie is bekende overgevoeligheid voor permethrin of gerelateerde stoffen. Premature zuigelingen vormen een risicocategorie vanwege hun kwetsbaarheid.

Volgens data van Lareb in Nederland is het cruciaal om voorzichtig te zijn met patiëntgroepen die mogelijk overgevoelig zijn. Lokale huidreacties, zoals een brandend gevoel of erytheem, worden regelmatig gerapporteerd. Ernstige systemische reacties zijn daarentegen zeldzaam.

Patiënten wordt geadviseerd om bij ernstige of toenemende klachten Lareb te informeren. Bij gebruik op een uitgebreide beschadigde huid of bij brandwonden kan de absorptie van het product toenemen; hier moet terughoudend mee omgegaan worden.

Wat betreft zwangerschap en borstvoeding is er beperkt bewijs over de veiligheid. Behandeling met Elimite dient alleen te plaatsvinden indien absoluut noodzakelijk, en de voorschrijver moet hierbij een risico-inschatting maken.

• Absolute contra-indicaties: Hypersensitiviteit, premature zuigelingen
• Relatieve contra-indicaties:
  • Momenteel gebruikte lokale irriterende middelen
  • Zwangerschap, alleen bij noodzaak

Bijwerkingen dient men te melden, bijvoorbeeld via een stappenplan bij Lareb, zodat de veiligheid van het medicijn structureel gecontroleerd kan worden en bijzonderheden in patiëntgroepen adequaat worden aangepakt.

Doseringrichtlijnen

De standaard dosering voor scabiës met 5% permethrincrème (Elimite) begint vanaf 2 maanden oud. De crème moet volledig op het lichaam worden aangebracht, van hals/nek naar beneden, en moet 8 tot 14 uur inwerken voordat deze wordt afgespoeld. Indien er na 7 tot 14 dagen opnieuw levende mijten zichtbaar zijn, is een herhaling noodzakelijk.

Voor patiënten met hoofdluis geldt een 1% lotion, die op droge haren moet worden aangebracht en 10 minuten moet inwerken voordat deze wordt uitgespoeld. Ook hier geldt een herhaalbehandeling na 7 tot 14 dagen indien nodig.

• Stappen voor dosering:
  • Volwassenen en kinderen vanaf 2 maanden: 5% crème
  • Hoofdluis: 1% lotion op droge haren

Bij zuigelingen en ouderen wordt dezelfde dosering aangehouden, maar met extra aandacht voor hun huidbarrière en mogelijke irritatie. Overdosering door topische toepassing komt zeldzaam voor; bij inslikken is het echter belangrijk om snel medische hulp in te schakelen.

Overzicht van interacties

Pemethrine heeft een minimale systemische absorptie, en daardoor zijn er weinig klinisch relevante interacties gerapporteerd met voeding of alcohol. Belangrijk is om op te letten bij gelijktijdig gebruik van andere irriterende lokale middelen, zoals sterk geurende zepen of retinoïden, die de kans op lokale irritatie kunnen verhogen.

Soms wordt orale ivermectine combinatie met permethrin overwogen, maar dit vereist nauwkeurige klinische beoordeling. Er zijn geen algemene contra-indicaties voor combinatietherapie, maar medische supervisie is aanbevolen.

• Checklist voor apothekers:
  • Controleer interacties met andere lokale middelen
  • Bewustzijn over patiëntengroepen met verhoogde gevoeligheid

De apotheek kan altijd geraadpleegd worden via de G-standaard of Apotheek.nl voor actuele informatie over medicatie en hun combinaties in de lokale zorg.

Culturele percepties en patiëntgewoonten

In Nederland zoeken patiënten vaak informatie via bronnen zoals Thuisarts.nl en de Consumentenbond. Cultuur kan invloed hebben op hoe mensen omgaan met schurft; soms vertraagt een stigma rond de aandoening de behandeling. De geur of textuur van voorgeschreven crèmes kan patiënten ook afschrikken.

Veel mensen kopen 1% luizenbehandelingen bij drogisterijen zoals Kruidvat of Etos, terwijl apotheken de 5% producten aanbieden, samen met uitgebreide uitleg en advies. Cultuursensitieve communicatie is essentieel; zorg ervoor dat huishoudelijke maatregelen makkelijk te begrijpen zijn en benadruk waarom het belangrijk is dat alle huisgenoten gelijktijdig behandeld worden.

• Veelvoorkomende obstakels voor patiënten:
• Vrees voor bijwerkingen
• Terughoudendheid om de crème te gebruiken

Praktische tips, zoals het stomen van wasgoed en het isoleren van persoonlijke voorwerpen voor 72 uur, helpen bij het voorkomen van herbesmetting. De feedback van patiënten via de Consumentenbond en Lareb is van groot belang voor het verbeteren van beleid en instructiebladen.

Beschikbaarheid en prijsstructuren van Elimite

In Nederland is 5% permethrin, bekend als Elimite, verkrijgbaar op recept (Rx-only) en is beschikbaar via apotheken. Voor hoofdluis zijn er OTC 1% lotions te vinden bij drogisterijen zoals Kruidvat en Etos, evenals online. Het platform Apotheek.nl biedt actuele informatie over de beschikbaarheid en prijsvergelijkingen per apotheek. Prijzen kunnen variëren per fabrikant en verzekering. Onder de Zorgverzekeringswet zijn voorgeschreven geneesmiddelen vergoedbaar via de basisverzekering, mits ze op het geneesmiddelenvergoedingssysteem (GVS) staan. De exacte dekking en mogelijke eigen bijdragen verschillen per zorgverzekeraar.

Advies aan patiënten is om voor behandeling contact op te nemen met hun zorgverzekeraar of Apotheek.nl te raadplegen voor prijs- en beschikbaarheidsinformatie. In het geval van zeldzame tekorten kunnen generieke permethrin als alternatief worden aangeboden.

Vergelijkbare geneesmiddelen en voorkeuren

Op de Nederlandse markt zijn er verschillende vergelijkbare lokale scabiciden beschikbaar, zoals benzylbenzoaat, crotamiton (Eurax) en zwavelzalf. Ook wordt oraal ivermectine gebruikt bij resistentie of bij meer uitgebreide huidinfecties. De keuze tussen deze middelen hangt af van factoren zoals leeftijd, huidtoestand, resistentiepatronen en praktische overwegingen, zoals geur en applicatietijd.

Benzylbenzoaat wordt in sommige situaties gekozen vanwege zijn kosteneffectiviteit of bij contra-indicatie voor permethrin. Huisartsen volgen de aanbevelingen van het NHG en bekijken de lokale beschikbaarheid bij het maken van een keuze. Apothekers bieden advies over de toepassing van de verschillende middelen en eventuele substituties. Voor patiënten met terugkerende infecties kan het nuttig zijn om diagnostische verificatie uit te laten voeren of een consult bij een dermatoloog of infectioloog aan te vragen.

FAQ-sectie

• Werkt Elimite meteen?
  Ja, klinische verbetering volgt vaak na één applicatie, maar jeuk kan tot 2 weken aanhouden zonder actieve infectie.
• Moet iedereen in huis behandeld worden?
  Ja, behandel alle nauwe contacten tegelijk volgens NHG-adviezen.
• Is het veilig bij baby’s?
  Elimite wordt aanbevolen vanaf 2 maanden; bij jongere zuigelingen is voorzichtigheid geboden en verdient huisartscontact de voorkeur.
• Waar meld ik bijwerkingen?
  Bij Lareb melden voor nationale farmacovigilantie; ernstige reacties direct melden bij de voorschrijvende arts.
• Wordt het vergoed?
  Controleer de polis en Apotheek.nl; Rx-producten kunnen onder de basisverzekering vallen, afhankelijk van GVS/verzekeraar.

Richtlijnen voor correct gebruik

Voor een effectief gebruik van Elimite, minimaliseert het naleven van richtlijnen de kans op falen en resistentie. Het is belangrijk om het voorschrift volledig te lezen en de 5% crème gelijkmatig aan te brengen vanaf de hals naar de voeten, inclusief nagelriemen en huidplooien. Laat de crème 8–14 uur intrekken en was daarna alle kleding en beddengoed op ten minste 60°C of bewaar deze 72 uur in een afgesloten zak.

Behandel alle nauwe contacten en herhaal de behandeling na 7–14 dagen alleen als er bewijs is van levende mijten. Vermijd contact met ogen, mond en slijmvliezen; bij gebruik op gezicht en bij kinderen is extra voorzichtigheid geboden. Documenteer de behandeling in het dossier (datum, batch, gegeven instructies) en adviseer de patiënt over mogelijke lokale bijwerkingen en wanneer ze Lareb of de huisarts moeten contacteren.