Indocin

Basic Indocin Information

• International Nonproprietary Name (INN): Indomethacin (ook bekend als Indometacin in sommige landen)
• Merk namen verkrijgbaar in Nederland: Indocin, Indocid, Indometacin
• ATC Code: M01AB01
• Vormen en doseringen: 25mg, 50mg capsules, 75mg SR, 25mg/5mL suspensie, 50/100mg zetpillen, 1mg/vial IV
• Fabrikanten in Nederland: Merck Sharp & Dohme, diverse generieke fabrikanten
• Registratiestatus in Nederland: Rx-only
• OTC / Rx-classificatie: Alleen op recept

Laatste Onderzoeksinzichten Over Indocin (Indomethacin)

Recente literatuur bevestigt dat indomethacin (INN: indomethacin / ook: indometacin) blijft behoren tot de meest krachtige niet-selectieve NSAID’s voor acute ontsteking en pijn, met bijzondere effectiviteit bij acute jichtaanvallen. Pijnvermindering begint vaak binnen 2–4 uur en remissie binnen 3–5 dagen. Systematische reviews tonen vergelijkbare analgesie vergeleken met andere traditionele NSAID’s, maar verhoogde gastro-intestinale en cardiovasculaire risico’s vragen selectieve inzet. Farmacokinetische updates benadrukken de snelle absorptie van orale vormen (25–50 mg) en de beschikbaarheid van slow-release formuleringen (75 mg) voor chronisch gebruik. Evidence maakt onderscheid tussen korte-kuur gebruik bij jicht en voorzichtiger, lagere dosering bij chronische arthritiden. Voor neonatale PDA-sluiting blijft intraveneuze indomethacin in ziekenhuissetting een (beperkt) evidence-gebaseerde interventie. Aanbevelingen van EMA en CBG volgen internationale veiligheidswaarschuwingen: strikt RX-only beleid en monitoring van nier- en gastro-effecten. Gebruik van reële data-tabellen wordt aanbevolen om een duidelijk overzicht te geven van de effectiviteit en risico’s. Bij het voorschrijven van indomethacin is het van belang dat medische professionals zich goed bewust zijn van de mogelijke bijwerkingen en de specifieke patiëntengroep. Indomethacin toont een belangrijke rol in de behandeling van acute jicht en blijft relevant in de farmacologie. De voortdurende studies en inzichten zijn van groot belang om de behandelstrategieën verder te optimaliseren en de veiligheid van patiënten te waarborgen.

Aanbevelingen zijn duidelijk: voorzichtigheid is geboden bij gebruik, en de gegevens moeten regelmatig worden herzien om het optimaal gebruik van indomethacin te verzekeren.

Samenstelling en merkenlandschap (INN, CBG-status)

Indomethacin, ook wel gespeld als indometacin, is een bekende pijnstiller die wereldwijd verkrijgbaar is onder verschillende merknamen, zoals Indocin, Indocid, Indometacin en Indocap. Deze geneesmiddelen zijn aangeboden in diverse formuleringen: van tabletten van 25 en 50 mg tot een langwerpige versie van 75 mg en zelfs een suspensie van 25 mg/5 mL. Er zijn ook zetpillen van 50 en 100 mg en een intraveneuze 1 mg/vial variant. De ATC-code is M01AB01, wat aangeeft dat dit een anti-inflammatoir product is van de niet-steroïde klasse.

In Nederland is Indomethacin onderworpen aan Rx-only regulatie, wat betekent dat het niet zonder recept kan worden verkregen. Voor lokale registratie en verpakkingsinformatie is het cruciaal om de CBG en EMA registraties te raadplegen. Generieke leveranciers bieden meestal dezelfde actieve stof aan, maar met variërende hulpstoffen en verpakkingen. Apotheekkiosken en ketens zoals Etos en Kruidvat verkopen geen Rx-versies; deze zijn enkel te verkrijgen via een apotheek op recept.

Een tabel met de merk- en productinformatie kan nuttig zijn voor marktanalyse, waarin per land de merken, formaten en fabrikanten worden vermeld, met expliciete verwijzingen naar de CBG-status en EMA-samenvattingen.

Land	Merk	Formaat	Fabrikant
Verenigde Staten	INDOCIN	25 mg, 50 mg capsules	Merck Sharp & Dohme
Canada	Apo-Indomethacin	25, 50 mg capsules	Sandoz
Europa	Indocid	Tabletten, zetpillen	Diverse lokale firma's
India	Indocap	Tabletten, capsules	Sun Pharma

Contra‑indicaties en bijzondere voorzorgsmaatregelen (inzichten van Lareb)

Er zijn verschillende absolute contra-indicaties verbonden aan het gebruik van Indomethacin. Dit betreft overgevoeligheid voor indomethacin of andere NSAID's, actieve gastro-intestinale bloedingen, serieuze lever- of nierinsufficiëntie, ernstige hartinsufficiëntie, en astma gepaard met NSAID-reacties. Het is essentieel om deze informatie goed in acht te nemen voor de veiligheid van patiënten.

Volgens meldingen van Lareb in Nederland komen vooral GI-klachten, duizeligheid en zeldzamer ernstige huidreacties voor. Bij het vermoeden van bijwerkingen is het belangrijk om deze te melden via Lareb.nl. Ook bij ouderen, vooral bij polyfarmacie, is er een verhoogd risico op GI-bloedingen en nierfalen; daarom moet altijd laag worden gestart en medicatie zorgvuldig worden gecontroleerd, vooral wanneer deze interacties heeft met antistollingsmiddelen, ACE-remmers en diuretica.

Tijdens zwangerschap en borstvoeding is het gebruik van Indomethacin doorgaans afgeraden. Consultatie met een specialist is hierbij vereist. Het opstellen van een checklist in de apotheek kan helpen bij het identificeren van contra-indicaties, interacties en benodigde monitoring. Dit draagt bij aan een beter risicobeheer en kan de patiëntveiligheid waarborgen.

Doseringrichtlijnen (volgens indicatie en patiëntgroep)

Standaarddoseringen voor Indomethacin variëren afhankelijk van de aandoening. Voor osteoartritis, reumatoïde artritis en ankyloserende spondylitis is de gebruikelijke startdosering 25 mg 2–3 keer per dag, met de mogelijkheid om deze op te schalen tot 200 mg per dag in gedeelde dosis. Voor acute jicht is een hogere aanvankelijke dosering van 50 mg 3 keer per dag tot verlichting van de symptomen aanbevolen.

Bij het behandelen van pijn en ontsteking kan men doorgaans tussen de 25–50 mg 2–3 keer per dag toedienen. Voor ouderen geldt dat men moet starten met een lagere dosis en voortdurend moet monitoren. Bij lever- of nierproblemen is dosisreductie vaak noodzakelijk. Het gebruik bij pediatrische patiënten dient proportionaal aan hun gewicht en onder begeleiding van een specialist te zijn.

Het is cruciaal dat huisartsen en apothekers duidelijke instructies op het recept geven, zoals de duur van de behandeling, maximaal dagelijks totaal en de waarschuwing tegen gelijktijdig gebruik met andere NSAID's. Het aanleveren van een dosistabel per indicatie en patiëntgroep kan ook nuttig zijn ter verduidelijking.

Aandoening	Begindosis	Maximale dosis
Osteoarthritis/Reumatoïde artritis	25 mg 2–3x/dag	Tot 200 mg/dag
Acute jicht	50 mg 3x/dag	Tot 200 mg/dag (kortdurend)
Pijn/ontsteking	25-50 mg 2–3x/dag	Ajusteer volgens arts

Overzicht van interacties (voeding, alcohol, veelvoorkomende geneesmiddelinteracties in Nederland)

Interactie met indomethacin kan serieuze gevolgen hebben. Hier zijn enkele belangrijke overwegingen:

• De combinatie met anticoagulantia zoals vitamine K-antagonisten of DOAC's kan leiden tot een verhoogd risico op gastro-intestinale (GI) bloedingen.
• Het gelijktijdig gebruik van indomethacin met ACE-remmers of diuretica kan de renale functie verslechteren.
• Bij gelijktijdig gebruik van lithium en methotrexaat kunnen de niveaus van deze medicijnen stijgen.
• Alcohol verhoogt het risico op GI-bloedingen en dient beperkte aandacht te krijgen van gebruikers.
• Voedingsinteracties zijn beperkt, maar het gebruik van indomethacin samen met kruidengeneesmiddelen zoals ginkgo en ginseng moet worden gemeld vanwege een verhoogd bloedingsrisico.

In de Nederlandse praktijk speelt de apotheek een cruciale rol in deze controles, waarbij gebruik wordt gemaakt van de G-standaard voor waarschuwingen. Het is van belang dat voorlopige medicatieoverzichten bij elke uitgifte worden geactualiseerd. Het gebruik van een interactietabel en waarschuwingsboxen in het patiëntinformatiesysteem is sterk aanbevolen.

Culturele percepties en patiëntgewoonten (Thuisarts.nl, feedback van de Consumentenbond)

Veel Nederlandse patiënten raadplegen Thuisarts.nl voor symptomen en medicatie-informatie. Daarin wordt indomethacin niet altijd specifiek genoemd, waardoor zoektermen zoals “indocin” of “indometacin” gangbaar zijn. De Consumentenbond toont aan dat patiënten waarde hechten aan:

• heldere prijsvergelijkingen
• betrouwbare apotheekinformatie

Onduidelijkheid over bijwerkingen leidt vaak tot terughoudendheid, vooral onder oudere patiënten. Cultureel gezien geven Nederlanders de voorkeur aan gezamenlijke besluitvorming, waarbij zowel bijwerkingen als kosten (eigen risico onder de Zorgverzekeringswet) in overweging worden genomen. Apotheken, zoals Apotheek.nl, spelen een belangrijke rol in deze counseling. Meldingen bij Lareb beïnvloeden de publieke perceptie via de media. Een aanbeveling is het creëren van patiëntfolders die zijn afgestemd op de stijl van Thuisarts.nl, inclusief een kort visueel risicooverzicht en een lijst met veelgestelde vragen.

Beschikbaarheid en prijsstructuren (Apotheek.nl, verzekeringsdekking)

Indomethacin is in Nederland alleen op recept beschikbaar via apotheken. Zowel Apotheek.nl als lokale apotheken bieden informatie over beschikbaarheid en substitutiemogelijkheden voor generieke vormen. De globale verpakkingsformaten zijn onder andere:

• Capsules: 25 mg, 50 mg
• Suspensie: 25 mg/5 mL
• Zetpillen: 50 mg, 100 mg
• Injectie (IV): 1 mg/vial

De vergoeding valt onder de Zorgverzekeringswet, waarbij de dekking afhankelijk is van het Geneesmiddelenvergoedingssysteem en de specifieke polisvoorwaarden. Het eigen risico van de patiënt is van toepassing. Farmacotherapeutisch is het belangrijk te weten dat sommige generieke leveranciers kortere levertijden hebben. Apothekers kunnen alternatieve producten aanbieden met de juiste patiëntinstructies. Een prijsvergelijkingstabel tussen merk- en generieke geneesmiddelen, evenals de vergoedingen, zou nuttig zijn voor consumentengidsen.

Vergelijkbare geneesmiddelen en voorkeuren (marktcompetitie)

Indomethacin heeft enkele belangrijke concurrenten, waaronder diclofenac, naproxen, ketoprofen en selektieve COX-2-remmers zoals celecoxib. Het onderscheidt zich door zijn sterke effectiviteit bij acute jicht. In de eerste lijn in Nederland wordt vaak voor naproxen of diclofenac gekozen vanwege een gunstige balans tussen effectiviteit en veiligheidsprofiel. Celecoxib kan een alternatief zijn voor patiënten met een verhoogd GI-risico.

De keuze van het medicijn hangt af van comorbiditeiten, gelijktijdige medicatie en voorkeuren van patiënten met betrekking tot bijwerkingen. Voor ziekenhuizen blijft indomethacin relevant voor specifieke indicaties, zoals patent ductus arteriosus en refractaire jicht. Een vergelijkende tabel met indicatie, effectieve dosis, bijwerkingen en kosten zou voor voorschrijvers en apothekers waardevol zijn.

FAQ-sectie (praktische vragen van Nederlandse patiënten)

• Mag ik alcohol drinken bij indomethacin? Beperk alcohol; dit verhoogt het GI-risico.
• Is indomethacin vergoed door de zorgverzekering? Vaak op recept, maar vergoeding hangt af van polis en valt onder het eigen risico.
• Waar meld ik bijwerkingen? Via Lareb.nl en bij de apotheek of huisarts.
• Kan ik indomethacin kopen bij Etos of Kruidvat? Nee, het is Rx-only en alleen verkrijgbaar via de apotheek op recept.
• Hoe snel werkt het bij jicht? Pijnvermindering meestal al na 2–4 uur; verbetering binnen 3–5 dagen.

Verder is het aan te raden om korte links naar Thuisarts.nl, Lareb en Apotheek.nl toe te voegen om patiënten te ondersteunen.

Richtlijnen voor correct gebruik (patient-centered instructies)

Hier zijn enkele belangrijke instructies voor het gebruik van indomethacin:

• Neem indomethacin met voedsel om GI-klachten te verminderen.
• Volg nauwgezet de voorgeschreven dosis en duurtijd.
• Neem geen andere NSAID's gelijktijdig.
• Geef bijwerkingen zoals zwarte ontlasting, ernstige buikpijn, ademhalingsproblemen, huiduitslag of verminderd plassen direct door.

Bewaar indomethacin volgens producentenrichtlijnen: onder 30°C, niet invriezen voor suspensie of IV, en zorg voor verzegelde opslag voor zetpillen. Bij ouderen en chronische gebruikers zijn regelmatige controles van bloeddruk, nierfunctie en leverwaarden essentieel. Het is belangrijk om een medicatieoverzicht actueel te houden en bij polimedicatie regelmatig met een apotheker te overleggen. Meld bijwerkingen aan Lareb en raadpleeg Thuisarts.nl bij vragen. Voor apotheken is het nuttig om een korte checklist en visuele instructiestickers op het recept te plaatsen.

Stad	Regio	Levertijd
Amsterdam	Noord-Holland	5-7 dagen
Rotterdam	Zuid-Holland	5-7 dagen
Utrecht	Utrecht	5-7 dagen
Den Haag	Zuid-Holland	5-7 dagen
Groningen	Groningen	5-9 dagen
Eindhoven	Noord-Brabant	5-7 dagen
Tilburg	Noord-Brabant	5-9 dagen
Breda	Noord-Brabant	5-9 dagen
Nijmegen	Gelderland	5-9 dagen
Amsterdam	Haarlem	5-7 dagen
Almere	Flevoland	5-9 dagen
Leiden	Zuid-Holland	5-9 dagen
Zwolle	Overijssel	5-9 dagen
Apeldoorn	Gelderland	5-9 dagen
Arnhem	Gelderland	5-9 dagen