Keflex

Basic Keflex Information

• INN (International Nonproprietary Name): Cephalexin
• Brand names available in the Netherlands: Keflex, Daxbia, Keftab, Biocef
• ATC Code: J01DB01
• Forms & dosages: Capsules: 250 mg, 500 mg, 750 mg; Tabletten: 250 mg, 500 mg, 375 mg; Suspensies: 125 mg/5 mL, 250 mg/5 mL
• Manufacturers in the Netherlands: Eli Lilly, Sandoz, Sun Pharma, en vele generieke leveranciers
• Registration status in the Netherlands: Prescription-only
• OTC / Rx classification: Rx

Laatste Onderzoeksinzichten

Recente literatuur bevestigt dat cephalexin (INN: Cephalexin) effectieve activiteit heeft tegen veel gram-positieve kiemen bij ongecompliceerde huid-, respiratoire- en urineweginfecties; dit ondersteunt het traditionele gebruik van Keflex/cefalexin als first-generation cephalosporin (ATC J01DB01). Real data toont aan dat cephalexin beschikbaar is in verschillende vormen zoals capsules van 250, 500 en 750 mg, tabletten (250, 500 en 375 mg), en suspensies van 125/5 mL en 250/5 mL, die geschikt zijn voor pediatrische dosering. Klinische trials tonen vergelijkbare cure rates bij het gebruik van cephalexin in vergelijking met amoxicilline voor streptokokken- en bepaalde huidinfecties. Echter, het verlies van gevoeligheid en het gebrek aan activiteit tegen MRSA blijven belangrijke beperkingen. Een belangrijke focus in het onderzoek van 2020 tot 2024 is dosisoptimalisatie bij patiënten met renale dysfunctie en het ontwikkelen van kortere kuurtijden voor selecte indicaties, wat zal helpen om resistentie te beperken. De data geeft aan dat de maximale dosering bij ernstige infecties tot 4 g per dag kan oplopen; voor kinderen ligt de aanbeveling tussen de 25 en 50 mg/kg/dag, met een maximum van 100 mg/kg/dag. Het is van belang om lokale susceptibiliteitsdata en de NHG-richtlijnen te gebruiken bij de keuze van cephalexin als eerste keuze medicatie, zodat de effectiviteit en veiligheid gewaarborgd zijn. Ethische en evidence-based gegevens wijzen op het belang van het voorschrijven binnen het kader van antibiotic stewardship.

Klinische Effectiviteit in de Nederlandse Context

In Nederland hanteert het NHG een terughoudendheid bij het gebruik van antibiotica. Cephalexin is doorgaans geen eerstekeusmiddel in de standaard NHG-richtlijnen, maar kan praktisch zijn bij specifieke penicilline-overgevoeligheden of huidinfecties wanneer penicillines niet effectief zijn. Real data bevestigt de indicaties waaronder huid- en soft tissue-infecties, streptokokken faryngitis en ongecompliceerde urineweginfecties; resistentiepatronen en lokale kweekresultaten zijn essentieel voor het maken van een keuze. Huisartsenpraktijken moeten de systemische effectiviteit van cephalexin afwegen tegen het voorschrijfbeleid voor stewardship; een korte kuur, de juiste dosis en follow-up zijn daarbij cruciaal. Voor verpleegkundigen en in de triage is een overzichtstabel met indicatie naar dosis en duur aan te bevelen. Praktisch gezien is het belangrijk om gebruik te maken van Apotheek.nl en de NHG-module voor informatie over beschikbaarheid en substitutieregels; meld ernstige bijwerkingen aan Lareb. Cultureel gezien verwachten Nederlanders uitleg over het nut van antibiotica, en Thuisarts.nl ondersteunt deze communicatie. Een combinatie van een lijst met indicaties en een definitielijst van de NHG-aanbevelingen versus uitzonderingen is ook een nuttige weergave.

Indicaties en Uitgebreid Gebruik

Cephalexin wordt veelvuldig klinisch ingezet voor ongecompliceerde huidinfecties, streptokokken faryngitis (wanneer penicilline niet toepasbaar is), selecte urineweginfecties, en dentale profylaxe bij bepaalde penicilline-allergieën. Real data benadrukt dat cephalexin niet effectief is tegen MRSA, enterococci en veel gram-negatieven buiten Enterobacteriaceae, wat de grenzen voor gebruik bepaalt. De indicatieduur voor cephalexin varieert; typisch tussen de 7 en 14 dagen, afhankelijk van de ernst van de infectie en de respons. In geval van ernstige infecties kan de dosis oplopen tot 1 g elke 6 uur, met een maximum van 4 g per dag. Voor kinderen ligt de aanbevolen dosis tussen de 25 en 50 mg/kg/dag, met een maximum van 100 mg/kg/dag. Bij twijfel is het advies om een kweek te nemen en lokale resistentiedata te raadplegen; empirisch breed gebruik dient vermeden te worden. Een genummerde lijst met voorkeursindicaties en een korte tabel die de indicatie aan de gebruiksduur koppelt, is nuttig voor zorgprofessionals. Patiëntgerichte uitleg is te vinden op Thuisarts.nl, waar ook instructies voor klachten worden gegeven.

Samenstelling en merkenlandschap (INN, CBG-status)

De internationale generieke naam voor het antibioticum is Cephalexin. Dit middel is populair in verschillende landen en komt onder verschillende merknamen voor. Bekende merken zijn Keflex, afkomstig van Eli Lilly, evenals Daxbia, Keftab, en Biocef. Daarnaast zijn er tal van generieke versies beschikbaar van leveranciers zoals Sandoz en Sun Pharma.

De verpakking en doseringen variëren. Dit zijn de gangbare vormen:

In Nederland zijn deze producten geregistreerd via de CBG/EMA-procedures. Geneesmiddelen zoals keflex zijn alleen verkrijgbaar op recept. Apotheekketens zoals Apotheek.nl, Etos en Kruidvat bieden advies en niet-receptplichtige producten. Over het algemeen verstrekt de apotheek Rx-cephalexin.

Voor actuele registratiestatus kan men altijd de samenvattingen van het CBG en de EMA raadplegen. Voor zorgprofessionals is het aan te raden om bij import of alternatieve generieken de ATC-code J01DB01 en SPC te controleren.

De Nederlandse markt vertoont sterke concurrentie in de generieke sector, wat een directe invloed heeft op de prijs van keflex en andere antibiotica.

Contra-indicaties en bijzondere voorzorgsmaatregelen (inzichten van Lareb)

Bij het voorschrijven van keflex zijn er enkele belangrijke contra-indicaties:

• Bekende overgevoeligheid voor cephalexin of andere cephalosporinen.
• Ernstige anafylactische reacties op penicillines.

Er is ook voorzichtigheid geboden bij patiënten met renale insufficiëntie, waar een dosering aanpassing noodzakelijk kan zijn. Personen met een voorgeschiedenis van ernstige gastro-intestinale aandoeningen, zoals pseudomembraneuze colitis, moeten ook zorgvuldig worden beoordeeld.

Uit rapporten van Lareb blijkt dat meldingen van ernstige huidreacties, C. difficile colitis en zeldzame bloedbeeldafwijkingen worden gerapporteerd. Het is belangrijk om incidenten direct te melden aan Lareb voor farmacovigilantie.

Bij patiënten met een allergie-aanamnese is het aan te raden om anafylaxietesten te overwegen of een consult bij een allergoloog aan te vragen. Tijdens de zoektocht naar alternatieven kunnen macroliden of clindamycine overwogen worden, afhankelijk van de indicatie.

Patiëntadvies: Stop met de medicatie bij ernstige huidreacties en rapporteer deze onmiddellijk aan de huisarts of apotheek.

Doseringrichtlijnen (volwassenen, kinderen, nieraanpassing)

Voor keflex gelden specifieke doseringrichtlijnen:

Bij volwassenen is de standaarddosering 250 tot 500 mg elke 6 tot 12 uur. Voor ernstige infecties kan de dosering oplopen tot 1 g elke 6 uur, met een maximum van 4 g per dag. Bij kinderen is de aanbevolen dosering 25 tot 50 mg/kg/dag, verdeeld over meerdere doses. In ernstige gevallen kan dit oplopen tot 100 mg/kg/dag.

Bij patiënten met een verminderde nierfunctie is het belangrijk om de dosering aan te passen. Dit houdt in dat het interval van toediening verlengd moet worden of de totale dosis verlaagd. Het is ook cruciaal om bij ouderen de nierfunctie te controleren.

Een praktische tip is om de suspensie te gebruiken voor een nauwkeurige kinder­doseringsberekening. Bij het missen van een dosis, neem deze dan zodra men zich herinnert, maar neem deze niet dubbel als de volgende dosis dichtbij is. Bij een overdosis kunnen GI-symptomen optreden, neem dan contact op met de huisarts of de spoedeisende hulp.

Doseringstabel:

Het is verstandig om de dosering zo spaarzaam mogelijk te houden, zoals aanbevolen door NHG-richtlijnen.

Overzicht van interacties (voeding, alcohol, veelvoorkomende geneesmiddelinteracties in Nederland)

Cephalexin, beter bekend als Keflex, heeft relatief weinig ernstige farmacokinetische interacties. Er zijn geen sterke voedselinteracties; de opname van het medicijn kan iets vertraagd worden door voedsel, maar de klinische relevantie hiervan is beperkt. De interactie met alcohol is niet klinisch significant, maar matiging wordt aangeraden, vooral bij infecties.

In de Nederlandse apotheekpraktijk zijn er enkele belangrijke aandachtspunten. Het gelijktijdig gebruik van bacteriostatische middelen, zoals tetracyclines, kan leiden tot antagonisme. Het is daarom essentieel om co-medicatie te controleren, bijvoorbeeld bij het gebruik van methotrexaat, dat de toxiciteit kan verhogen. Bij patiënten met renale insufficiëntie is er risico op accumulatie van cephalexin en andere nefrotoxische middelen (zoals NSAID's en aminoglycosiden), wat monitoring vereist.

Om deze risico's te minimaliseren, kan een checklist nuttig zijn om ongewenste combinaties te voorkomen, evenals een definitieslijst van interactietypes. Het advies is dat apotheken, zoals Apotheek.nl, een interactiecontrole uitvoeren bij de verstrekking van Keflex en in geval van twijfel contact opnemen met de voorschrijvende arts.

Culturele percepties en patiëntgewoonten (Thuisarts.nl, Consumentenbond feedback)

Nederlandse patiënten zijn vaak terughoudend met antibiotica. Thuisarts.nl speelt hierin een centrale rol door verwachtingsmanagement te bieden. Feedback van de Consumentenbond en patiëntenfora geeft aan dat er een sterke focus is op prijsbewustzijn en een voorkeur voor generieke merken. Apotheken zoals Apotheek.nl, Etos en Kruidvat verstrekken aanvullende informatie, maar voor het verkrijgen van Keflex is een recept noodzakelijk.

Patiëntgewoonten omvatten veel vragen over kinderdoseringen, suspensies en het bewaren van medicatie. Het verstrekken van instructies over het bewaren van gemengde suspensies (bijvoorbeeld gekoeld en max 14 dagen houdbaar) kan fouten helpen verminderen. Transparantie over bijwerkingen en meldingsroutes via Lareb verhoogt de therapietrouw.

• Waar vind ik informatie?—Thuisarts.nl, Apotheek.nl, Lareb, Consumentenbond.

Er is een suggestie dat huisartsen links naar Thuisarts.nl gebruiken bij het voorschrijven van Keflex, zodat patiënten beter geïnformeerd zijn.

Beschikbaarheid en prijsstructuren (apotheek.nl, verzekeringsdekking)

In Nederland is cephalexin receptplichtig en verkrijgbaar via apotheken. Apotheek.nl biedt actuele prijzen en alternatieven aan. Zowel merken als generieke versies zijn beschikbaar, met prijsverschillen tussen huisapotheken, ketens en online apotheken. De Zorgverzekeringswet regelt de basisdekking; de vergoeding en het eigen risico hangen af van de polis en de uitgifte (raadpleeg de zorgverzekeraar).

Het is aan te raden om Apotheek.nl te controleren voor actuele kostencalculaties en om te kijken of substitutie door generics mogelijk is. Voor buitenlandse inzendingen of inkopen is het belangrijk om op CBG/EMA-registraties en parallellimporten te letten.

Vergelijkbare geneesmiddelen en voorkeuren

Er zijn diverse alternatieven voor cephalexin, waaronder amoxicilline en cefadroxil, die ook als eerste generatie cephalosporinen worden beschouwd. Voor patiënten met een penicilline-allergie kunnen macroliden zoals azithromycine en clarithromycine een optie zijn. Clindamycine wordt aanbevolen voor bepaalde staphylokok-infecties.

Het is echter belangrijk om te benadrukken dat cephalexin geen activiteit heeft tegen MRSA. Dit maakt het noodzakelijk om voor MRSA-verdachte infecties alternatieve behandelingen te overwegen. De NHG-richtlijnen benadrukken vaak de voorkeur voor smalspectrum penicillines, wanneer deze werkzaam zijn.

Bij het voorschrijven van medicatie in Nederland is de afspraak om het smalst effectieve middel voor te schrijven, bij voorkeur met de kortste effectieve duur en altijd overleg te plegen met microbiologie als er resistente flora is.

FAQ‑sectie: patiëntenvragen snel beantwoord

Veelgestelde vragen helpen om onduidelijkheden over Keflex snel op te lossen:

Is Keflex veilig tijdens zwangerschap/borstvoeding? Vaak wordt dit als relatief veilig beschouwd, maar overleg met een verloskundige of arts is noodzakelijk.

Kan ik alcohol drinken? Matiging wordt aanbevolen, er zijn geen directe contra-indicaties.

Hoe bewaar ik de suspensie? Na reconstitutie in de koelkast en maximaal 14 dagen houdbaar.

Wat bij een gemiste dosis? Neem deze zo snel mogelijk in, maar niet dubbel innemen.

Hoe meld ik bijwerkingen? Dit kan via Lareb.

Wordt het vergoed? Raadpleeg de verzekeraar en Apotheek.nl voor meer informatie.

• Voor complexe vragen, verwijs naar NHG-richtlijnen, Thuisarts.nl en de apotheek.

Richtlijnen voor correct gebruik (therapietrouw, bewaren, melden bijwerkingen)

Voor een correct gebruik van Keflex is het belangrijk om de voorgeschreven dosis en duur volledig te volgen om recidief en resistentie te vermijden. De standaardadviezen zijn 7–14 dagen, afhankelijk van de infectie en het herstel.

Bewaar tabletten en capsules op 20–25°C, terwijl suspensies gekoeld moeten worden bewaard na mengen (maximaal 14 dagen). Therapiemanagement kan verbeterd worden door heldere instructies op het recept, gebruik van Thuisarts.nl- leaflets en consulten bij de apotheek. Een medicijnkaart voor kinderdoseringen kan ook van waarde zijn.

Meld ernstige bijwerkingen bij Lareb en verwijs indien nodig naar de huisarts of de spoedeisende hulp. Apothekers kunnen adviseren over interacties en renale aanpassingen.

Administratieve zaken: Noteer declaratiegegevens voor de verzekeraar en controleer de voorwaarden van de Zorgverzekeringswet.