Proscar

Basic Proscar Information

• International Nonproprietary Name (INN): Finasteride
• Brand names available in Netherlands: Proscar, generieke varianten zoals Finasteride-Teva, Finasteride Sandoz, etc.
• ATC Code: G04CB01
• Forms & dosages: 5 mg orale tabletten
• Manufacturers in Netherlands: Merck/MSD en verschillende generieke aanbieders
• Registration status in Netherlands: Geregistreerd als receptplichtig medicijn
• OTC / Rx classification: Alleen op recept beschikbaar

Laatste Onderzoeksinzichten

Recente meta-analyses en langlopende onderzoeken bevestigen dat finasteride (INN: Finasteride) het prostaatvolume vermindert en de progressie van BPH vertraagt; klinische verbetering blijkt meestal na 3–6 maanden behandeling. De ATC-code G04CB01 classificeert finasteride als een 5‑alpha‑reductaseremmer. Studies tonen vooral effect bij mannen met een vergrote prostaat (>30–40 ml) of een verhoogd risico op progressie. Langetermijndata laten een lichte toename zien van gedetecteerde hooggradige prostaatkanker in sommige cohorts; daarom blijft PSA-monitoring centraal staan. Farmaco-epidemiologische analyses wijzen op aanhoudende seksuele bijwerkingen, zoals verminderde libido en erectiestoornissen, bij een klein percentage patiënten. Deze bijwerkingen kunnen soms persistent zijn, zelfs na het stoppen met de medicatie, maar de prevalenties variëren per studie. Veiligheidsregistries en nationale meldsystemen benadrukken de zeldzame borstaandoeningen en depressieve klachten die aan de behandeling zijn gekoppeld. Het is belangrijk om onderzoeksbevindingen te integreren met lokale richtlijnen en alle vermoedelijke bijwerkingen bij Lareb te melden. Tabel met belangrijkste uitkomsten:

Effectgrootte	Tijd tot Effect	Bijwerkingenfrequenties
Vermindering prostaatvolume	3–6 maanden	Verminderde libido (3-15%), erectiestoornissen (2-10%)

Klinische Effectiviteit in de Nederlandse Context

In Nederland hanteert de huisartsenpraktijk NHG-richtlijnen voor mictieklachten en BPH; finasteride wordt toegepast bij mannen met prostaatvergroting en een verhoogd risico op progressie. De standaarddosering voor BPH is 5 mg eenmaal daags, meestal langdurig, en klinische verbetering treedt na 3–6 maanden op. NHG adviseert een voorafgaande PSA-bepaling en inschatting van het prostaatvolume met echografie of een digitaal onderzoek, evenals een periodieke follow-up. In de dagelijkse praktijk combineren huisartsen finasteride soms met alfa-blokkers, zoals tamsulosine of doxazosine, voor snellere symptomatische verlichting en remming van de progressie. Huisartsen maken gebruik van Thuisarts.nl als bron voor patiëntvoorlichting en verwijzen patiënten naar de apotheek voor uitgifte en uitleg over de medicatie. Het is aan te raden om checklists voor indicatiestelling en een flowchart voor follow-up (PSA, symptoomscore, bijwerkingenmonitoring) te hanteren.

Indicaties en Uitgebreid Gebruik

De primaire indicatie voor finasteride is benigne prostaathyperplasie (BPH), vergezeld van symptomen en prostaatvergroting. Proscar (finasteride) is geregistreerd als 5 mg orale tablet voor BPH; gebruik voor haarverlies (androgene alopecie) is niet goedgekeurd in de 5 mg-dosis. De behandelingsduur is vaak langdurig, en symptomatische verbetering is meestal zichtbaar na 3–6 maanden. De medicatie kan ook het risico op prostaatoperatie verminderen. Er komt ook off-label gebruik voor, vaak in combinatie met andere middelen, maar dit vereist expliciete overweging en documentatie in het patiëntendossier. Contra-indicaties zijn onder andere gebruik door vrouwen die zwanger kunnen zijn, wat absoluut verboden is vanwege het risico voor mannelijke foetale ontwikkeling. Dit omvat zelfs het vermijden van aanraking van gebroken tabletten. In de praktijk is het handig om een bulletlijst op te stellen met goedgekeurde en niet-goedgekeurde indicaties, en een korte tabel die 5 mg gebruik onderscheidt van 1 mg-preparaten voor alopecia.

Samenstelling en merkenlandschap (INN, CBG-status)

Finasteride is de actieve stof in Proscar, dat wordt geproduceerd door Merck/MSD. Deze medicatie valt onder de ATC-code G04CB01, en wordt voornamelijk gebruikt voor de behandeling van benigne prostaathyperplasie (BPH).

In Nederland is finasteride receptplichtig (Rx) en valt het onder de regulering van het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) en de EMA-regels.

Proscar is niet de enige variant; er zijn ook generieke aanbieders, zoals Teva, Sandoz, Accord, KRKA en Medochemie. Verpakkingsinformatie voor deze tabletten komt meestal in de vorm van 5 mg filmomhulde tabletten, welke verkrijgbaar zijn in blisters of in flessen.

De beschikbaarheid van finasteride kan worden beïnvloed door fabrikanten, waardoor apotheken vaak voor de goedkopere generieke varianten kiezen. Voor de opslag is een temperatuur van 20-25°C ideaal, terwijl een kortingsrange van 15-30°C toegelaten is. Bij apotheeklogistiek zijn deze opslagcondities cruciaal voor de houdbaarheid van Proscar.

Voor verdere informatie over batch en registratie kan de CBG-website en het Europese register geraadpleegd worden.

Merk	Fabrikant	Verpakking
Proscar	Merck/MSD	5 mg filmomhulde tabletten
Finasteride-Teva	Teva	5 mg filmomhulde tabletten
Finasterid-ratiopharm	Ratiopharm	5 mg filmomhulde tabletten
Finasterid Accord	Accord	5 mg filmomhulde tabletten
Finasteride Sandoz	Sandoz	5 mg filmomhulde tabletten
Finasteride Medochemie	Medochemie	5 mg filmomhulde tabletten

Contra‑indicaties en bijzondere voorzorgsmaatregelen (inzichten van Lareb)

Bij het gebruik van Proscar zijn er enkele belangrijke contra-indicaties om te overwegen. Allereerst is er absolute overgevoeligheid voor finasteride of de excipiënten. Tevens is gebruik bij vrouwen die zwanger zijn of mogelijk zwanger kunnen raken strikt verboden, aangezien contact met gebroken tabletten ernstige gevolgen kan hebben.

Zorg is ook geboden bij leverfunctiestoornissen, waarbij extra monitoring kan worden aanbevolen. Voor kinderen is finasteride een contra-indicatie, omdat de veiligheid en effectiviteit niet zijn vastgesteld.

Op basis van nationale bijwerkingenmeldingen via Lareb komen seksualiteit gerelateerde bijwerkingen zoals verminderd libido en erectiestoornissen vaak voor. Er zijn ook meldingen van borstpijn, gynecomastie en sporadische stemmingsveranderingen. Het is essentieel dat patiënten bij nieuwe of aanhoudende klachten dit direct melden en hun huisarts of apotheker raadplegen.

Voor mannen aan wie Proscar is voorgeschreven is het van belang om regelmatig de PSA-waarden te controleren. Er dient alertheid te zijn op tekenen van hooggradige prostaatkanker en overleg te plegen als er bestaande urine-retentie is.

• Zorg voor een checklist van contra-indicaties
• Volg een flowchart voor de meldingsprocedure bij Lareb

Doseringrichtlijnen

De standaarddosering van Proscar voor de behandeling van BPH is 5 mg, in te nemen als een orale tablet één keer per dag. Dit vereist geen aanpassing voor oudere patiënten, maar er moet voorzichtigheid worden betracht bij leverinsufficiëntie. Bij kinderen is finasteride ten strengste verboden.

De meeste patiënten ervaren pas na 3 tot 6 maanden een therapeutisch effect. De behandelduur kan aanzienlijk langdurig of zelfs continu zijn. Mocht een dosis vergeten zijn, neem deze dan in zodra je dit herinnert, maar verdubbel de dosis niet als de volgende dosis al nabij is.

Bij overdosering is er geen specifiek antidotum beschikbaar; ondersteunende behandeling is aangemoedigd. Het is aan te raden dat huisartsen bij patiënten duidelijk maken dat het effect van Proscar vertraagd kan zijn. Afspraken voor regelmatige controle over een periode van 3 tot 6 maanden zijn daarom belangrijk.

• Standaarddosering: 5 mg eenmaal daags
• Missed dose: inhalen zodra herinnerd
• Overdosering: geen specifiek antidotum, ondersteunende zorg nodig

Overzicht van interacties (voeding, alcohol, veelvoorkomende geneesmiddelinteracties in Nederland)

Finasteride, ook bekend als Proscar, heeft een beperkt interactieprofiel. Er zijn geen belangrijke voedingsinteracties vastgesteld, en matig alcoholgebruik beïnvloedt de farmacodynamiek van het geneesmiddel niet direct. Hoewel klinisch relevante geneesmiddelinteracties zeldzaam zijn, is voorzichtigheid geboden bij het combineren met andere middelen die de seksuele functie kunnen beïnvloeden of PSA-waarden kunnen veranderen.

Een veelvoorkomende combinatie is die met alfa-blokkers zoals tamsulosine en doxazosine, wat vaak klinisch zinvol is. Echter, patiënten dienen gemonitord te worden op orthostatische hypotensie wanneer zij deze combinatie gebruiken. In oudere Nederlandse patiënten is polyfarmacie gebruikelijk; daarom is het essentieel dat apothekers via apotheeksoftware zoals Apotheek.nl screenen op contra-indicatoren en duplicatie van medicijnen.

Geneesmiddel	Effect	Beschrijving
Alfa-blokkers	Orthostatische hypotensie	Kan invloed hebben op de bloeddruk wanneer gebruikt met finasteride.
Seksuele functie beïnvloedende middelen	Verhoogd risico op bijwerkingen	Kan leiden tot decompensatie van seksuele bijwerkingen.
Geneesmiddelenmetabolisme	Variabele interactie	Kan het metabolisme van andere geneesmiddelen beïnvloeden.

Culturele percepties en patiëntgewoonten (Thuisarts.nl, feedback van de Consumentenbond)

In Nederland zoeken patiënten vaak informatie over prostaatklachten en medicatie op Thuisarts.nl. Goede patiëntvoorlichting kan helpen om therapieafbreking te verminderen. De Consumentenbond biedt vergelijkingen en adviezen over de prijzen van medicijnen en de transparantie hiervan, wat van invloed is op de voorkeur voor generieke alternatieven van Proscar.

Cultureel gezien heeft Nederland een sterke focus op shared decision-making. Patiënten willen de risico’s en bijwerkingen van medicatie afwegen met hun huisarts. Apothekers, variërend van lokale apotheken tot ketens zoals Etos en Kruidvat, spelen een belangrijke rol in de beschikbaarheid van geneesmiddelen en het verstrekken van relevante informatie.

Mannen aarzelen soms om openhartig te zijn over seksuele bijwerkingen van Proscar. Vroegtijdige besprekingen met zorgverleners zijn daarom van groot belang. Het melden van bijwerkingen kan via Lareb, wat als een nuttig meldpunt wordt aanbevolen.

Betrouwbare bronnen: Thuisarts.nl, Consumentenbond, lokale apotheken.

Beschikbaarheid en prijsstructuren (apotheek.nl, verzekeringsdekking)

Proscar en finasteride zijn in Nederland verkrijgbaar op recept (Rx-only) via apotheken. De prijzen en beschikbaarheid kunnen eenvoudig worden gevonden op Apotheek.nl. Generieke merken zoals Teva, Sandoz en Accord hebben de kosten verlaagd, wat een aantrekkelijke optie voor patiënten met een medische indicatie zoals BPH kan zijn.

De vergoeding valt onder de Zorgverzekeringswet, afhankelijk van de plaatsing in het Geneesmiddelen Vergoedings Systeem (GVS) en de beleidsregels van zorgverzekeraars. Vaak worden kosten vergoed voor medische indicaties, maar niet voor cosmetisch gebruik zoals bij haarverlies. Patiënten kunnen de prijzen vergelijken via de Consumentenbond en Apotheek.nl; apothekers kunnen adviseren over generieke substitutie.

Voor herhaalrecepten dienen patiënten hun huisarts en apotheek in te schakelen. Let op de voorraad en opslagcondities, die idealiter tussen de 20–25°C dienen te liggen.

Afzetkanalen	Typische prijzen (indicatief)	Stappen voor vergoedingcheck
Apotheken	€35 - €50	Controleer via het Zorginstituut
Online apotheken	€30 - €45	Neem contact op met zorgverzekeraar
Ophalen bij huisarts	N.v.t.	In overeenstemming met medische indicatie

Vergelijkbare geneesmiddelen en voorkeuren

Een belangrijk vergelijkingspunt voor Proscar is dutasteride, ook bekend als Avodart. Dit geneesmiddel remt zowel type I als II 5-alpha-reductase, wat kan leiden tot een sterkere reductie in prostaatvolume. Echter, het heeft ook een ander bijwerkingenprofiel. Combine therapy-opties zoals Jalyn (dutasertide + tamsulosine) bieden alternatieve benaderingen voor de behandeling van BPH.

In Nederland worden keuzes voor medicatie vaak beïnvloed door aanbevelingen van het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) en de registratie bij het CBG, naast kostenoverwegingen en de voorkeur van de patiënt. Voor alopecia zijn er lagere doses finasteride beschikbaar (1 mg) en andere lokale medicijnen, hoewel Proscar 5 mg niet voor deze indicatie is goedgekeurd.

Geneesmiddel	Indicatie	Bijwerkingen
Finasteride	BPH	Verminderde libido, erectiestoornissen
Dutasteride	BPH	Zelden: borstpijn, depressie
Combinatietherapie	BPH	Verhoogde risico op bijwerkingen

FAQ-sectie

Is Proscar hetzelfde als finasteride?
Ja, Proscar is de merknaam voor finasteride 5 mg.

Hoe snel werkt Proscar?
Meestal is er na 3–6 maanden een merkbare verbetering.

Kan ik Proscar zonder recept kopen?
Nee, Proscar is Rx-only in Nederland en kan alleen via huisarts en apotheek worden verkregen.

Wat zijn de belangrijkste bijwerkingen?
Veelvoorkomende bijwerkingen zijn verminderde libido, erectiestoornissen en ejaculatieproblemen. Zeldzame bijwerkingen zijn borstpijn en depressie. Meld bijwerkingen bij Lareb.

Wordt het vergoed door verzekering?
Vergoeding onder de Zorgverzekeringswet hangt af van de indicatie en GVS-status. Voor haarverliesdoeleinden wordt het meestal niet vergoed.

Betrouwbare bronnen: Thuisarts.nl, Apotheek.nl.

Richtlijnen voor correct gebruik

Patiënten dienen 1× daags 5 mg tablet op een vast tijdstip in te nemen, zonder dat er restricties zijn m.b.t. maaltijden. Het is belangrijk om geen dubbele dosis in te nemen bij een vergeten dosis. Bewaren bij 20–25°C, beschermd tegen vocht en licht. Het is cruciaal dat vrouwen in vruchtbare leeftijd geen gebroken tablets aanraken; gebruik altijd handschoenen indien nodig, bijvoorbeeld in een apotheeksetting.

Documenteer de baseline PSA-waarden en plan regelmatige controles conform NHG-richtlijnen. Bijwerkingen dienen gemeld te worden aan de huisarts en Lareb; apothekers kunnen op Apotheek.nl toelichting geven over substitutie en prijsalternatieven.

Checklist voor patiënten:

• Startinformatie en waarschuwingen
• Opslag- en veiligheidsinstructies
• Meldpunt voor bijwerkingen: Lareb

Verzendinformatie

Stad	Regio	Levertijd
Amsterdam	Noord-Holland	5–7 dagen
Rotterdam	Zuid-Holland	5–7 dagen
Utrecht	Utrecht	5–7 dagen
The Hague	Zuid-Holland	5–7 dagen
Eindhoven	Noord-Brabant	5–9 dagen
Tilburg	Noord-Brabant	5–9 dagen
Breda	Noord-Brabant	5–9 dagen
Groningen	Groningen	5–9 dagen
Enschede	5–9 dagen
Haarlem	Noord-Holland	5–9 dagen
Leiden	Zuid-Holland	5–9 dagen
Dordrecht	Zuid-Holland	5–9 dagen
Amersfoort	Utrecht	5–9 dagen