Sinequan

Basic Sinequan Information

• INN (International Nonproprietary Name): Doxepin
• Brand names available in Netherlands: Sinequan, Silenor, Quitaxon, Doquel
• ATC Code: N06AA12
• Forms & dosages: Capsules (10-100 mg), tabletten (3-6 mg voor Silenor)
• Manufacturers in Netherlands: Mylan, Teva
• Registration status in Netherlands: Rx-plichtig
• OTC / Rx classification: Receptplichtig (Rx)

Laatste Onderzoeksinzichten

Recent bewijs bevestigt dat doxepin, de werkzame stof in Sinequan, nog steeds klinisch relevant is voor bepaalde indicaties. Dit geldt vooral voor patiënten die niet reageren op SSRI's, of voor diegenen die lijden aan ernstige slaapstoornissen. Een lage dosis van doxepin, zoals Silenor met 3–6 mg, blijkt effectief voor insomnia. Doxepin valt onder ATC-code N06AA12 en is beschikbaar in generieke capsules van 10 tot 100 mg, evenals onder merknamen zoals Sinequan, Silenor, Quitaxon en Doquel. Systematische reviews hebben aangetoond dat de antidepressieve effectiviteit van doxepin vergelijkbaar is met andere tricyclische antidepressiva, zoals amitriptyline en nortriptyline. Echter, doxepin wordt geassocieerd met hogere anticholinerge bijwerkingen, waaronder droge mond, obstipatie en urinestilstand. Bij oudere patiënten zijn er ook cardiovasculaire risico's die aandacht vereisen. Van een farmacokinetisch perspectief kan de hepatische klaring variëren, waardoor dosisaanpassing noodzakelijk kan zijn bij patiënten met lever- of nierfunctiestoornissen. Bovendien zijn ouderen gevoeliger voor orthostatische hypotensie en sedatie, wat de noodzaak voor zorgvuldige monitoring benadrukt. In Nederland zijn er momenteel weinig nieuwe RCT's beschikbaar, maar de registraties van de European Medicines Agency (EMA) en de goedkeuring van generieke geneesmiddelen ondersteunen het klinische gebruik van doxepin, mits dit onder strikte indicatie en monitoring plaatsvindt. Het wordt aanbevolen om hernieuwd gebruik alleen te overwegen wanneer NHG-richtlijn-compatibele contra-indicaties zijn geëvalueerd en alternatieve therapieën tekortschieten. Bijgevoegde data highlights en vergelijkingstabellen van SSRI- en TCA-effectiviteit kunnen nuttig zijn voor zorgverleners.

Klinische Effectiviteit In De Nederlandse Context

In de Nederlandse huisartsenpraktijk worden SSRI's doorgaans als eerstekeuze beschouwd voor de behandeling van depressie. Doxepin wordt zelden als eerste optie voorgeschreven, maar blijft een valide keuze voor therapieresistente depressie of wanneer slapeloosheid een belangrijk comorbide probleem is. Volgens de richtlijnen van het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) wordt doxepin alleen overwogen na een zorgvuldige risicoanalyse. Bij deze analyse wordt vooral gekeken naar cardiale risico's, prostaathyperplasie en glaucoom, met extra aandacht bij patiënten met een verhoogd suïciderisico. In de dagelijkse praktijk is het cruciaal om laag te starten bij oudere patiënten en zorgvuldig te titreren. De inzet van Silenor (3–6 mg) voor nachtzorg kan gerechtvaardigd zijn voor diegenen die lijden aan comorbide insomnia gerelateerd aan depressie. Huisartsen maken gebruik van Thuisarts.nl als betrouwbare bron voor patiëntinformatie. De verantwoordelijkheid voor follow-up en het bijstellen van medicatie ligt bij de voorschrijvende arts. Een checklist voor contra-indicaties, basis-ECG en medicatiebeoordeling kan helpen bij het voorschrijven in de huisartsenpraktijk. Dit zorgt ervoor dat patiënten veilig en effectief behandeld worden, met aandacht voor hun specifieke situatie en gezondheidsprofiel.

Indicaties En Uitgebreid Gebruik

Doxepin wordt voorgeschreven voor diverse indicaties waaronder depressie, angststoornissen en in lage dosis voor slaapstoornissen via het merk Silenor. De gebruikelijke startdosering voor depressie en angst ligt rond de 75 mg per dag, met een bereik tussen 75 en 150 mg, en een maximum tot 300 mg. Voor slapeloosheid is de aanbevolen dosis van Silenor 3–6 mg bij bedtijd. Buiten de goedgekeurde indicaties kan doxepin ook off-label ingezet worden voor neuropathische pijn of pruritus bij dermatologische aandoeningen, maar het bewijs voor deze toepassingen varieert. Voor kinderen jonger dan 12 jaar is doxepin niet aanbevolen, terwijl adolescenten van 12 jaar en ouder alleen met scherpe indicatie en de laagste effectieve dosis behandeld mogen worden. In Nederland moet elk gebruik van doxepin passen binnen de Rx-regelgeving en de overwegingen van NHG. Er wordt aanbevolen om multidisciplinaire afstemming met de geestelijke gezondheidszorg (GGZ) te zoeken bij complexe casussen. Een definitieslijst die indicaties, dosering en opnameduur omvat, samen met een tabel die indicaties versus aanbevolen doseringen vergelijkt, kan zorgverleners helpen om een weloverwogen beslissing te nemen.

Samenstelling en merkenlandschap (INN, CBG-status)

Doxepin, met het internationale niet-proprietaire naam (INN), is een geneesmiddel dat vooral wordt gebruikt voor de behandeling van depressie en angststoornissen. Het heeft een veelzijdig merkenlandschap, dat onder andere Sinequan, Silenor, Quitaxon, en Doquel omvat. Deze variëren in vorm en sterkte.

In Nederland valt doxepin onder de CBG-status (Centraal Orgaan Geneesmiddelen). Het wordt als receptplichtig (Rx) aangemerkt en valt onder de Europese EMA-regulatie voor import en markttoelating. Apothekers verstrekken generieke versies van doxepin op recept, en de merkvoorkeuren kunnen verschillen per leverancier. Enkele belangrijke fabrikanten zijn Mylan en Teva, naast lokale generica-leveranciers.

Contra-indicaties en bijzondere voorzorgsmaatregelen (inzichten van Lareb)

Bij het voorschrijven van doxepin is het belangrijk om zowel absolute als relatieve contra-indicaties in overweging te nemen.

Absolute contra-indicaties zijn onder andere:

• Bekende overgevoeligheid voor doxepin of andere TCA's
• Nauwe-hoek glaucoom
• Urineretentie
• Recent gebruik van MAO-remmers (binnen 14 dagen)

Relatieve contra-indicaties omvatten:

• Hoge leeftijd (risico op vallen en cognitieve problemen)
• Ernstige lever- of nierinsufficiëntie
• Hartgeleidingsstoornissen
• Prostaatvergroting
• Zwangere of borstvoedinggevende vrouwen

Volgens rapporten van Lareb komen er veel meldingen van anticholinerge klachten voor, zoals een droge mond en sedatie. Ernstige meldingen betreffen hartritmestoornissen en zelfs suïcidale gedachten bij jongeren. Daarom is een meldplicht en veiligheidsrapportage via Lareb aanbevolen voor clinici.

In Nederland is het aan te raden een ECG te maken bij risicopatiënten, evenals een medicatiebeoordeling via apotheek ICT-systemen. Dit zorgt voor een verbeterd risicobeheer.

Doseringrichtlijnen

Het is cruciaal om te beginnen met de juiste dosering van doxepin, afhankelijk van de aandoening die wordt behandeld. Volgens beschikbare gegevens zijn de standaarddoseringen als volgt:

Voor kinderen onder de 12 jaar is doxepin niet aanbevolen. Oudere volwassenen dienen met een lagere dosis te beginnen, bijvoorbeeld 25-50 mg/dag, en moet orthostatische monitoring plaatsvinden. Bij patiënten met lever- of nierinsufficiëntie zijn lagere startdoses en langzamere titratie vereist.

Bij een gemiste dosis, neem deze in zodra herinnerd; echter, niet verdubbelen. Bij het stoppen met doxepin is een geleidelijke afbouw noodzakelijk om ontwenningsverschijnselen te voorkomen. Deze richtlijnen helpen om de therapietrouw en veiligheid te waarborgen.

Overzicht van interacties (voeding, alcohol, veelvoorkomende geneesmiddelinteracties in Nederland)

Doxepin, ook bekend als Sinequan, heeft verschillende klinisch relevante interacties waar patiënten zich bewust van moeten zijn.

Het gebruik van doxepin in combinatie met MAO-remmers is gecontra-indiceerd, vanwege het risico op ernstige bijwerkingen; er moet een interval van 14 dagen worden aangehouden.

Bij gecombineerde inname met alcohol en andere sedativa kan er een verhoogde sedatie optreden, wat leidt tot extra voorzichtigheid in de dagelijkse activiteiten.

Daarnaast is er risico op een anticholinerge cumulatie wanneer het samen met antihistaminica en sommige anti-emetica wordt gebruikt.

Een belangrijk aandachtspunt is het risico op QT-verlenging bij gelijktijdig gebruik met andere QT-verlengende geneesmiddelen; dit vraagt om monitoring en voorzichtigheid.

Wat betreft CYP-interacties, kunnen sterke CYP-remmers en inductoren de bloedspiegels van doxepin beïnvloeden. Bij combinaties met veelvoorkomende Nederlandse medicatie, zoals fluvoxamine of bepaalde macroliden, is monitoring aan te raden.

Adviezen voor patiënten omvatten:

• Geen alcoholgebruik tijdens de behandeling.
• Wees waakzaam voor medicijncombinaties; overleg met de apotheker of huisarts is aan te raden.

Voor overzicht hebben zorgprofessionals een interactieve lijst van medicatiecategorieën ontwikkeld, inclusief korte adviezen, zodat er geen vergeten details zijn rondom de MAOI-maatregel.

Culturele percepties en patiëntgewoonten (Thuisarts.nl, feedback van de Consumentenbond)

In Nederland heerst er een terughoudende houding tegenover oudere antidepressiva zoals doxepin. Patiënten zijn vaak meer vertrouwd met SSRIs.

Uit ervaringen en feedback blijkt dat mensen informatie zoeken via platforms zoals Thuisarts.nl, de Consumentenbond en apotheekwebsites.

Doxepin wordt dikwijls geassocieerd met bijwerkingen zoals sedatie en gewichtstoename. Consumentenklachten focussen op deze bijwerkingen en de beschikbaarheid van het merk Sinequan.

De Consumentenbond pleit voor transparantie in prijsvergelijkingen en verpakkingen. De apotheken, waaronder Apotheek.nl, Etos en Kruidvat, focussen op voorlichting en medicatiebegeleiding, alhoewel Rx-middelen enkel via de apotheek verkregen kunnen worden.

Cultureel gezien waarderen Nederlandse patiënten shared decision-making en heldere communicatie over bijwerkingen. Deze trends zijn zichtbaar in het melden van bijwerkingen bij Lareb.

Een paar belangrijke vragen die patiënten vaak stellen:

• Wat zijn de mogelijke bijwerkingen?
• Hoe kan ik mijn medicatie controleren?

Beschikbaarheid en prijsstructuren (apotheek.nl, verzekeringsdekking)

Doxepin is receptplichtig en verkrijgbaar als generieke capsules in diverse sterktes via Nederlandse apotheken. Het merk Sinequan is niet altijd beschikbaar en kan in importmarkten variëren.

Generieke alternatieven, zoals Mylan en Teva, zijn echter gangbaar en goed verkrijgbaar.

Wat betreft vergoeding: de medicatie valt onder het Rx-regime en kan gedekt worden door de zorgverzekeringswet bij medische noodzaak. De exacte dekking is afhankelijk van het type polis, waaronder reguliere voorkeuren, preferentie- en verstrekkersbeleid.

Apotheekwebsites zoals Apotheek.nl tonen actuele beschikbaarheid en prijsinformatie. Vergelijkingssites, inclusief de Consumentenbond, adviseren aan verzekerden om om prijstransparantie te vragen indien nodig.

Hieronder een tabel van aankoopkanalen:

Vergelijkbare geneesmiddelen en voorkeuren

Er zijn alternatieven voor doxepin, zoals andere tricyclische antidepressiva (amitriptyline, nortriptyline, imipramine) en moderne antidepressiva zoals SSRIs (bijv. sertraline, fluoxetine).

In Nederland hebben SSRIs de voorkeur binnen het NHG vanwege een gunstiger veiligheids- en tolerantieprofiel.

Dit betekent overigens niet dat doxepin geen rol meer speelt; het blijft een optie bij onvoldoende respons of specifieke symptomatologie zoals slapeloosheid of pijn.

Bij de keuze tussen deze medicaties zijn er een aantal criteria:

• Bijwerkingenprofiel (anticholinerg vs. serotonerge bijwerkingen).
• Comorbiditeiten (bijvoorbeeld cardiaal risico, prostaatproblemen).

Apotheekadvies en overleg met een GGZ-psychiater kunnen noodzakelijk zijn bij meer complexe gevallen.

FAQ-sectie

Veelgestelde vragen over doxepin zijn:

• Is Sinequan hetzelfde als doxepin? Ja—Sinequan is een merknaam; doxepin is de INN.
• Kan ik alcohol drinken? Dit wordt afgeraden vanwege verhoogde sedatie.
• Hoe snel werkt het? Het klinische effect begint meestal binnen 1–3 weken; volledige respons kan langer duren.
• Wat te doen bij een vergeten dosis? Neem de dosis zodra je het herinnert, maar verdubbel niet.
• Hoe rapporteer ik bijwerkingen? Dit kan via Lareb en overleg met de apotheek of huisarts.
• Wordt het vergoed? Dit kan mogelijk door de basisverzekering bij medische noodzaak; controleer altijd de polis.

Voor meer informatie kunnen patiënten Thuisarts.nl en Lareb raadplegen.

Richtlijnen voor correct gebruik

Bij het voorschrijven van doxepin is het belangrijk om een aantal richtlijnen in acht te nemen:

• Begin altijd laag in de dosering en titreren naar effect.
• Bij ouderen en patiënten met lever- of nierproblemen is een lagere aanvangsdosis vereist.
• Controleer het ECG bij risicofactoren.

Screen daarnaast op mogelijke medicatie-interacties via apotheekcontrole.

Voor slaapgebruik is een voorkeur voor Silenor 3–6 mg bij bedtijd een optie. Bij gebruik voor depressie, hanteer standaarddoses en monitor zowel effect als bijwerkingen nauwkeurig.

Patiënten moeten goed geïnformeerd worden over mogelijke bijwerkingen zoals een droge mond, duizeligheid en obstipatie.

Plan altijd een follow-up binnen 1–2 weken na start of verhoging van de dosis. Bij ernstige symptomen zoals hartritmestoornissen, of suïcidale gedachten, moet er onmiddellijke medische hulp ingeroepen worden.

Bovendien is het belangrijk om bijwerkingen te melden via Lareb en gebruik te maken van de informatie van CBG/EMA bij registratievragen.

Steden en levertijden