Stemetil

Contra‑indicaties en bijzondere voorzorgsmaatregelen (inzichten van Lareb)

Bij het gebruik van Stemetil (prochlorperazine) zijn er enkele belangrijke contra‑indicaties en voorzichtigheidsmaatregelen waar rekening mee gehouden moet worden. Absolute contra‑indicaties zijn onder meer:

• Bekende overgevoeligheid voor prochlorperazine of phenothiazines.
• Coma of ernstige CNS-depressie.
• Kinderen jonger dan 2 jaar of met een gewicht onder de 10 kg, zonder gespecialiseerd advies.
• Bekende beenmergdepressie.

Daarnaast zijn er ook relatieve contra‑indicaties, zoals:

• Ouderen, met verhoogde mortaliteit bij dementie-geassocieerde psychoses.
• Parkinson-patiënten, waarbij de motoriek kan verslechteren.
• Epilepsiepatiënten, door een verlaging van de aanvalse drempel.
• Ernstige lever- of nierinsufficiëntie.
• Cardiovasculaire aandoeningen.

Bovendien wijzen meldingen van Lareb vooral op extrapiramidale verschijnselen, zoals dystonie en akathisie, evenals op sedatie en, in zeldzame gevallen, het neuroleptisch maligne syndroom. Bij signalen van acute dystonie of andere ernstige bijwerkingen dient de inname onmiddellijk te worden gestopt en moet er specialistisch advies worden ingewonnen.

Doseringrichtlijnen

Voor de behandeling met Stemetil worden de volgende doseringen aanbevolen:

• Bij ernstige misselijkheid: 5–10 mg oraal, 3–4 keer per dag; IM/IV 5–10 mg 1–2 keer per dag.
• Voor psychiatrische indicaties: start met 5–10 mg, 3–4 keer per dag, met stapsgewijze titratie tot maximaal 150 mg/dag onder gespecialiseerde controle.
• Voor kinderen: circa 0.13 mg/kg per keer, elke 6–8 uur; leeftijds- en gewichtsspecifieke aanpassingen en specialistisch advies zijn cruciaal.
• Bij ouderen: begin met de laagste effectieve dosis en vermijd combinaties die sedatie verhogen.
• Bij lever- of nierinsufficiëntie is dosisreductie en intensievere monitoring noodzakelijk.

Bij een gemiste dosis kan deze worden ingenomen zodra men zich herinnert, tenzij het bijna tijd is voor de volgende dosis; dubbel doseren wordt afgeraden. Bij een overdosis is ondersteunende zorg vereist, herstelmonitoring op ICU kan noodzakelijk zijn, maar er is geen specifiek antidotum bekend.

Overzicht van interacties

Wanneer Stemetil in combinatie met andere middelen of voeding wordt gebruikt, zijn interessante interacties en voorzorgsmaatregelen te overwegen:

• Alcohol en CNS-depressiva: Behoedzaam zijn, omdat dit de sedatie verhoogt. Voorkeur is om deze combinaties te vermijden.
• Antihypertensiva: kunnen hypotensie versterken en vereisen dus monitoring.
• Anticholinergica: preferemende bijwerkingen die het profiel kunnen wijzigen.
• QT-verlengende middelen: bij gebruik moet ECG-monitoring overwogen worden.

Veelgebruikte Nederlandse middelen hebben beperkte interacties met Stemetil, maar combinaties met andere anti-emetica of antipsychotica vragen om specialistische afstemming. Een interactietabel en checklist zijn handig voor clinici en apothekers om risico’s in te schatten.

Culturele percepties en patiëntgewoonten

In Nederland zoeken patiënten meestal eerst informatie op Thuisarts.nl, waar middelen zoals antipsychotica en anti-emetica factueel en nuchter worden beschreven. Feedback van de Consumentenbond benadrukt het belang van prijsbewustzijn en transparantie over bijwerkingen. Veel patiënten zijn terughoudend als een middel als "antipsychoticum" wordt bestempeld, ook als het voor misselijkheid wordt voorgeschreven. Apothekers spelen een cruciale rol in de communicatie over gebruik, bijwerkingen en mogelijke interacties.

Cultureel gezien is er in Nederland veel aandacht voor gedeelde besluitvorming. Patiënten wensen duidelijke informatie over risico's en baten, inclusief alternatieven zoals ondansetron of niet-medicamenteuze adviezen. Het stigma rondom psychotische middelen leidt er soms toe dat huisartsen expliciet uitleggen waarom Stemetil kan worden ingezet bij misselijkheid. Dit is essentieel om het vertrouwen van de patiënt in de behandeling te waarborgen.

Beschikbaarheid en prijsstructuren van Stemetil (prochlorperazine)

Stemetil, ook wel bekend als prochlorperazine, is in Nederland uitsluitend op recept verkrijgbaar.

Veel apotheken bieden generieke varianten van Stemetil aan, wat de toegang tot deze medicatie vergemakkelijkt.

Via Apotheek.nl en regionale apotheekketens kan men de voorraad en productnamen eenvoudig terugvinden.

De productie is in handen van diverse fabrikanten, zoals Teva, Sandoz, en Fresenius Kabi. Dit stimuleert prijsdruk en de beschikbaarheid van generieke versies.

De vergoeding van Stemetil valt onder de polisvoorwaarden van zorgverzekeraars. Sommige zorgverzekeraars dekken anti-emetica binnen het basispakket, afhankelijk van de indicatie en de voorschrijfcontext.

Bij langdurig gebruik is het vaak noodzakelijk om een specialistische toelichting te geven en administratieve afhandelingen te doorlopen, zoals vastgelegd in de Zorgverzekeringswet en de eigen polis.

Voor prijsvergelijkingen kan de Consumentenbond een nuttige bron zijn. Apothekers kunnen alternatieve generieke versies aanbieden als een manier om de kosten voor consumenten te verlagen.

Een overzicht van de gemiddelde prijsindicatie per verpakking, vergoedingsvoorbehoud en contactpunten kan helpen om een geïnformeerde keuze te maken.