Tenormin

Basic Tenormin Information

• INN (International Nonproprietary Name): Atenolol
• Brand names available in Netherlands: Tenormin, Atenolol
• ATC Code: C07AB03
• Forms & dosages: Tablets: 25 mg, 50 mg, 100 mg
• Manufacturers in Netherlands: AstraZeneca, Zentiva, Sandoz, Teva
• Registration status in Netherlands: Prescription-only (Rx)
• OTC / Rx classification: Rx-only

Laatste Onderzoeksinzichten

Atenolol, internationaal bekend als Tenormin, blijft een belangrijk onderwerp in recente meta-analyses met betrekking tot de effectiviteit van bètablokkers bij de behandeling van hypertensie en secundaire preventie. Studies wijzen uit dat atenolol vergelijkbare bloeddrukverlaging biedt in vergelijking met andere antihypertensiva. Echter blijkt dat het bij primaire preventie minder gunstig is voor ouderen dan andere behandelingen. Voor patiënten die een post-myocardinfarct hebben gehad of lijden aan angina pectoris, blijkt de evidentie echter sterk in het voordeel van atenolol te zijn met betrekking tot de reductie van mortaliteit. Er zijn enkele belangrijke datapoints die van belang zijn voor de medische praktijk: - Doseringen: 25–100 mg, met de meest gebruikte dosering van 50–100 mg. - ATC-classificatie: C07AB03, wat de rol van atenolol als selectieve bèta-1-blokker bevestigt. Een recent onderzoek benadrukt ook het belang van nierfunctie-gebaseerde dosisaanpassing. Voor patiënten met een creatinineklaring (CrCl) van 15–35 mL/min is de maximale dosis 50 mg. Bij patiënten met een CrCl van minder dan 15 mL/min, mag de dosis niet meer dan 25 mg per dag zijn. In de Nederlandse context is het ook belangrijk om atenolol verder te vergelijken met eerste-lijnsmiddelen volgens de NHG-richtlijnen. Hieronder een overzicht van de aanbevolen dosisaanpassingen:

Nierfunctie (CrCl)	Maximale Dosis
15–35 mL/min	50 mg
<15 mL/min	25 mg/dag

Het is duidelijk dat de effectiviteit van atenolol in verschillende situaties verder onderzocht moet worden, vooral in vergelijking met andere medicaties die voor dezelfde aandoeningen worden voorgeschreven.

Klinische Effectiviteit In De Nederlandse Context

Volgens de NHG-richtlijnen voor cardiovasculair risicomanagement (CVRM) wordt de individuele keuze van antihypertensivum aangeraden. Bètablokkers zoals atenolol zijn vaak geen eerste keuze voor geïsoleerde hypertensie, maar worden wel nog steeds aanbevolen bij angina pectoris, na een myocardinfarct, en bij bepaalde vormen van aritmie. Dokters in de huisartsenpraktijk zullen atenolol voorschrijven bij comorbiditeiten, zoals hartfalen (slechts na advies van een cardioloog) of wanneer secundaire preventie noodzakelijk is. De standaarddoseringen liggen tussen de 50 mg eens daags en tot 100 mg. Het feit dat Tenormin/atenolol Rx-plichtig is in de EU en Nederland ondersteunt dit voorschrijfbeleid. Voor een meer gerichte aanpak, kan een flowchart of een bullet-list handig zijn voor indicatie-gestuurde keuzes. Ook is het aan te raden om patiënten door te verwijzen naar Thuisarts.nl voor uitgebreide patiënteninformatie. Huisartsen en apotheken moeten de nierfunctie (CrCl) controleren vóór de start van de behandeling en bij verouderende patiënten om aanpassingen in de dosering te maken.

De belangrijke rol van atenolol in de behandeling van hypertensie en de verschillende factoren die meespelen bij het voorschrijven van deze medicatie onderstrepen het belang van een zorgvuldige benadering in de huisartsenpraktijk.

Contra-indicaties en bijzondere voorzorgsmaatregelen (inzichten van Lareb)

Atenolol, bekend onder de merknaam Tenormin, kan niet voor iedereen geschikt zijn. Zeker bij bepaalde medische aandoeningen is voorzichtigheid geboden. De absolute contra-indicaties zijn duidelijk gedefinieerd: patiënten met sinusbradycardie, hogergraads hartblok, onbehandeld hartfalen, cardiogene shock of een bekende overgevoeligheid voor atenolol of hulpstoffen mogen dit medicijn niet gebruiken.

Bij relatieve contra-indicaties moeten artsen extra aandacht besteden aan patiënten met astma of COPD, diabetes (omdat dit hypoglykemie kan maskeren) en perifere vaatlijden. Een zorgwekkende observatie van de Nederlandse meldingen via Lareb zijn gevallen van bradycardie, duizeligheid en vermoeidheid. Artsen dienen patiënten aan te moedigen om bij ernstige bijwerkingen de Lareb of hun huisarts te raadplegen.

Het is cruciaal om de hartfrequentie en bloeddruk te monitoren bij de start of aanpassing van de medicatie. Gebruik bijvoorbeeld een lijst met waarschuwingen en checkboxes voor contra-indicaties in het patiëntendossier. Deze voorzorgsmaatregelen dragen bij aan de veiligheid van de behandeling met atenolol.

Doseringrichtlijnen

De standaard startdosering voor hypertensie is 50 mg eenmaal daags, met een maximum van 100 mg per dag. Voor patiënten met angina of na een myocardinfarct (post-MI) wordt vaak een dosering van 50 tot 100 mg aanbevolen, waarbij post-MI meestal 100 mg/dag na stabilisatie is. Bij nierfunctiereductie is dosisaanpassing vereist; bij een creatinineklaring (CrCl) van 15-35 mL/min is het maximum 50 mg/dag, en bij CrCl <15 mL/min of bij dialyse is dat 25 mg/dag of minder. Voor ouderen is het aan te raden om te starten met ongeveer 25 mg en dit voorzichtig op te hogen.

Indicatie	Startdosering	Maximale dosis	Aanpassingen bij nierfalen
Hypertensie	50 mg	100 mg/dag	CrCl 15-35 mL/min: max 50 mg
Angina / post-MI	50-100 mg	100 mg/dag	CrCl <15 mL/min: max 25 mg

Bij een gemiste dosis dient men deze zo snel mogelijk in te nemen, tenzij het tijd is voor de volgende dosis. In dat geval is het beter om de gemiste dosis over te slaan en de gebruikelijke dosis voort te zetten. Bij overdosis is er sprake van een medisch noodgeval, wat onmiddellijke hulp vereist met symptomen zoals extreme bradycardie en een laag bloeddruk.

Overzicht van interacties (voeding, alcohol, veelvoorkomende geneesmiddelinteracties in Nederland)

Atenolol heeft een aantal belangrijke interacties die patiënten moeten kennen. Het combineren van atenolol met andere bloeddrukverlagers, zoals ACE-remmers of diuretica, kan leiden tot extra hypotensie. Bij gebruik van calciumantagonisten zoals verapamil of diltiazem is er een verhoogd risico op bradycardie of AV-blok. Ook associaties met anti-aritmica of clonidine vragen om extra voorzichtigheid.

Alcohol kan de bloeddrukverlaging verergeren en duizeligheid veroorzaken; patiënten worden aangeraden voorzichtig te zijn met alcoholgebruik. Voedingsinteracties zijn beperkt, maar het is belangrijk voor patiënten om voorzichtig te zijn met plotseling opstaan, om orthostatische klachten te vermijden. In de Nederlandse praktijk is het raadzaam geneesmiddelen te checken via G-standaard en Apotheek.nl. Een nuttige praktijk is het gebruik van een bullet-list voor drug-drug interacties en een korte tabel voor gecombineerde risico’s.

Culturele percepties en patiëntgewoonten (Thuisarts.nl, feedback van de Consumentenbond)

Veel Nederlandse patiënten starten hun zoektocht naar informatie over atenolol en Tenormin op Thuisarts.nl en de Consumentenbond. Hier vinden ze niet alleen medische informatie maar ook prijsvergelijkingen en gebruikservaringen. Er is soms terughoudendheid ten opzichte van bètablokkers zoals atenolol vanwege bijwerkingen zoals vermoeidheid en seksuele dysfunctie. De Consumentenbond en diverse online fora leggen de nadruk op prijs en beschikbaarheid.

Apothekers hebben een sleutelrol, vooral als er voorraadproblemen zijn. Zij adviseren vaak generieke alternatieven zoals Zentiva of Sandoz. Het is cruciaal dat informatie begrijpelijk is, waarbij het gebruik van duidelijke communicatie over de noodzaak van een Rx-voorschrift voor Tenormin en de beschikbaarheid via Apotheek.nl essentieel is. Ter ondersteuning van patiënten, biedt het schrijven van korte FAQ-achtige bullets over veelvoorkomende zorgen en hoe deze te adresseren een goede aanpak.

Beschikbaarheid en prijsstructuren (apotheek.nl, verzekeringsdekking)

Tenormin, ofwel atenolol, is in Nederland uitsluitend op recept verkrijgbaar. Dit zorgt ervoor dat patiënten onder medische begeleiding gebruik kunnen maken van dit medicijn. De tabletten zijn beschikbaar in doseringen van 25 mg, 50 mg en 100 mg, gepresenteerd in blisters of flessen. Belangrijke fabrikanten zijn AstraZeneca en diverse generieke leveranciers.

Wat betreft vergoeding valt atenolol onder de Zorgverzekeringswet en de GVS-richtlijnen. Over het algemeen wordt generieke atenolol vergoed binnen de basisverzekering, mits het op de GVS-lijst staat. Dit betekent dat veel patiënten min of meer zonder kosten toegang hebben tot deze medicatie. Merkproducten zoals Tenormin kunnen daarentegen een hogere eigen bijdrage met zich meebrengen.

Het is belangrijk te beseffen dat patiënten voor geneesmiddelen vaak een eigen risico moeten betalen. De exacte kosten kunnen echter variëren en worden bepaald door apotheek.nl en de polisvoorwaarden van de zorgverzekering. Voor een helder overzicht van waar Tenormin kan worden gehaald, kostenposten en vergoedingsstatus, zie onderstaande tabel.

Waar te halen	Kostenposten	Links
Apotheek	Eigen risico, Vergoedingsstatus	Apotheek.nl

Vergelijkbare geneesmiddelen en voorkeuren

Wanneer het gaat om de keuze voor beta-blokkers, zijn er alternatieven zoals metoprolol (Betaloc/Lopressor), bisoprolol (Concor), carvedilol (Coreg) en nebivolol (Nebilet). De keuze tussen deze geneesmiddelen hangt vaak af van specifieke comorbiditeiten van de patiënt. Bijvoorbeeld, bij patiënten met astma of COPD kan de cardioselectiviteit van het medicijn een belangrijke rol spelen. Ook bij hartfalen kan er bij voorkeur gekeken worden naar bisoprolol of carvedilol.

Kosten, nationale beschikbaarheid en aanbevelingen van het NHG beïnvloeden ook de keuze voor een specifiek medicijn. Hieronder een overzichtelijke tabel met vergelijkbare geneesmiddelen:

INN	ATC-code	Indicatie/Voordelen/Tekorten
Metoprolol	C07AB02	Hoofdpijn, gezonder hart
Bisoprolol	C07AB07	Wisselende effectiviteit
Carvedilol	C07AG02	Effectief bij hartfalen
Nebivolol	C07AB12	Goede tolerantie

FAQ-sectie

- Is Tenormin hetzelfde als atenolol? Ja, Tenormin is een merknaam; de internationale niet-eigendomsnaam is atenolol.

- Mag ik stoppen als ik bijwerkingen heb? Niet zonder overleg met een arts. Plotseling stoppen kan leiden tot rebound hypertensie of tachycardie.

- Waar meld ik bijwerkingen? Dit kan via Lareb of bij uw apotheek of huisarts.

- Kan ik Tenormin online kopen? Dit is alleen toegestaan via recept en gecontroleerde apotheeklevering. Wees voorzichtig met illegale import.

Voor meer gedetailleerde informatie, kunnen links naar betrouwbare bronnen zoals Thuisarts.nl, Lareb, en Apotheek.nl nuttig zijn.

Richtlijnen voor correct gebruik

Bij het gebruik van Tenormin zijn er een aantal belangrijke instructies voor patiënten. Het wordt aanbevolen om de tabletten eenmaal daags in te nemen, meestal in de ochtend. Plotseling stoppen met het gebruik wordt sterk afgeraden, omdat dit tot ernstige gezondheidsrisico's kan leiden. Het is ook van belang om regelmatig de hartslag en bloeddruk te controleren en duizeligheid of bradycardie te rapporteren aan een zorgverlener.

Bewaar Tenormin op een plek waar de temperatuur tussen de 15 en 30 °C blijft, en bescherm het tegen vocht en licht. In het geval van een overdosering is medische hulp vereist; bel 112 of ga naar de huisartsenpost.

Voor meer informatie over gebruik en bijsluiters, zijn Thuisarts.nl en Apotheek.nl goede bronnen. Bijwerkingen kunnen gerapporteerd worden aan Lareb.

Daarnaast kan er een checklist worden opgesteld voor de start en controle van de behandeling, inclusief benodigde aanvullingen zoals ECG, hartslag, bloeddruk en eventueel nierfunctielaboratoria. Enkele belangrijke termen zoals bradycardie en orthostase worden hieronder kort gedefinieerd:

• Bradycardie: Een te trage hartslag.
• Orthostase: Duizeligheid bij het opstaan.