Trazodone

Basis Trazodone Informatie

• INN (International Nonproprietary Name): Trazodone
• Merken beschikbaar in Nederland: Desyrel, Trittico, Trazolan, Trazone
• ATC-code: N06AX05
• Vormen & doseringen: Tabletten (50 mg, 100 mg, 75 mg en 150 mg)
• Fabrikanten in Nederland: Angelini, Mylan, Intas
• Registratiestatus in Nederland: Geregistreerd, Rx-only
• OTC / Rx classificatie: Rx-only

Laatste Onderzoeksinzichten Over Trazodone

Trazodone (INN: Trazodone; ATC: N06AX05) blijft onderwerp van onderzoek, vooral vanwege de combinatie van serotonineheropname-remming en 5-HT2-antagonisme. Recente systematische reviews tonen aan dat trazodone matige effectiviteit vertoont bij majeure depressieve stoornissen, met aanwijzingen dat lage doseringen (25–100 mg) kunnen bijdragen aan een verbetering van de slaap. Echter, het bewijs voor chronische insomnie is nog minder robuust en vaak off-label.

Trazodone is beschikbaar in zowel immediate-release vormen (50 mg, 100 mg) als extended-release varianten (75 mg, 150 mg). Belangrijke veiligheidsbevindingen uit farmacovigilantiedata benadrukken enkele zeldzame maar ernstige risico’s, zoals priapisme, hartritmestoornissen (QT-verlenging), hyponatriëmie en het serotoninesyndroom. Voor Nederland is het van belang op te merken dat de EMA-goedkeuring en nationale registratie, samen met de monitoring door het CBG, de farmacovigilantie ondersteunen.

Meldingen via Lareb zijn hierbij cruciaal voor lokale signalen. Een korte data-highlight is ook aanbevolen, evenals een tabel met recente meta-analyse uitkomsten en veiligheidsfrequenties. Daarnaast kan een lijst met bewijssterkte per indicatie nuttig zijn voor zorgverleners.

Klinische Effectiviteit In De Nederlandse Context

In de eerstelijnszorg in Nederland volgen huisartsen strikt de NHG-richtlijnen bij de behandeling van depressie en slaapklachten. Het NHG adviseert in eerste instantie niet-medicamenteuze behandelingen zoals cognitieve gedragstherapie (CGT) en slaaphygiëne te overwegen bij milde tot matige depressie of insomnie. Trazodone komt vaker in beeld bij therapieresistente depressie of wanneer sedatie gewenst is.

Gebruiksdoseringen zijn variabel; voor depressie wordt aangeraden om te starten met 75–150 mg per dag, met een maximum van 400 mg per dag. Voor off-label gebruik bij slaapstoornissen ligt de dosis doorgaans tussen de 25–100 mg in de avond. Huisartsen rapporteren en schrijven voor via platforms zoals Apotheek.nl, en voorschriften zijn onderhevig aan regelgevingen, waarbij trazodone als Rx-only wordt bestempeld.

Monitoring van bloeddruk, ECG (bij cardiovasculaire risico’s) en elektrolyten (bij ouderen) zijn cruciaal. Het gebruik van bronnen zoals Lareb en Thuisarts.nl draagt bij aan de communicatie met patiënten over mogelijke bijwerkingen en voorlichting. Het is aan te bevelen om een definitieslijst op te stellen (NHG-aanbevelingen versus EMA/CBG) alsook een checklist voor huisartsen te hanteren.

Indicaties En Uitgebreid Gebruik

Trazodone is geregistreerd voor de behandeling van majeure depressieve stoornis. Het wordt wereldwijd veelvuldig off-label toegepast voor slaapstoornissen, voornamelijk vanwege de sedatieve eigenschappen. Volgens actuele gegevens wordt er een standaarddosis aangeraden van 75–150 mg per dag voor depressie (opstap tot 400 mg/dag) en 25–100 mg voor insomnie in de avond.

In Nederland zijn de voorschriften voor insomnie vaak lager en gericht op avonddoseringen. Daarnaast komt een veterinair gebruik van trazodone vooral voor in de VS, waar het wordt gebruikt voor angst en gedragsmodificatie; in Nederland wordt dit off-label aanbevolen en dient er overleg te plaatsvinden met een dierenarts.

Voor kwetsbare groepen, zoals ouderen of patiënten met lever- of nierinsufficiëntie, is het verstandig om de dosering aan te passen. Het opstellen van een tabel met indicaties, start- en maximale dosis, evenals monitoring vereisten, kan artsen helpen bij de beoordeling van het gebruik. Het is eveneens van belang om de behandelingsduur te vermelden: depressie dient minimaal 6 maanden na remissie te worden voortgezet, terwijl insomnie vaak kortdurend is.

Samenstelling, Merkenlandschap En Regelgeving

De internationale niet-geregistreerde naam (INN) voor trazodone is Trazodone. Merk- en beschikbaarheidsvariaties zijn te zien met namen zoals Desyrel (wereldwijd), Trittico/Trittico retard (voornamelijk in Europa), en diversen generieke merken zoals Angelini, Intas, en Mylan. De preparaten zijn verkrijgbaar in 50 mg, 100 mg en SR/retard varianten van 75 mg en 150 mg.

In Nederland wordt trazodone als Rx-only klassificatie behandeld; registratie en bijsluiterteksten worden geregeld door het CBG en de EMA. De Zorgverzekeringswet bepaalt de vergoeding van trazodone afhankelijk van diagnose, voorkeur en voorschriften door artsen. Vergoedingregels kunnen verschillen per verzekeraar, en actuele informatie is te vinden op platforms zoals Apotheek.nl en verzekeraarsites.

Voor patiënten bieden de Consumentenbond en Thuisarts.nl relevante gebruiksinformatie en apotheken voeren de uitgifte uit. Een gebruikelijke aanbeveling is het opstellen van een tabel met merken, doseringen en Europese beschikbaarheid, naast een korte checklist voor controle op CBG-registratie en lokale vergoedingspolicies.

Contra‑indicaties en bijzondere voorzorgsmaatregelen (inzichten van Lareb)

Trazodone kan nuttig zijn, maar het is cruciaal om de contra-indicaties en voorzorgsmaatregelen goed te begrijpen. Absoluut zijn er situaties waarin trazodone absoluut niet gebruikt mag worden.

Absolute contra-indicaties zijn:

• Bekende overgevoeligheid voor trazodone.
• Recente myocardinfarct.
• Acute intoxicatie met alcohol of andere sedativa.

Relatieve contra-indicaties omvatten verschillende klachten:

• Cardiale aandoeningen: risico op arrhythmie of QT-verlenging.
• Lever- en nierinsufficiëntie.
• Angle-closure glaucoma.
• Bipolaire stoornis: er kan een manie uitgelokt worden.
• Epilepsie.

Voor de praktijk zijn er een aantal aanbevelingen:

• Voer vooraf een ECG uit bij patiënten met een cardiale voorgeschiedenis.
• Controleer de baseline natriumspiegels bij ouderen of patiënten die diuretica gebruiken.
• Instructie om geen alcohol te gebruiken is essentieel, gezien de verhoogde risico's van sedatie.

Doseringrichtlijnen

Bij het voorschrijven van trazodone is het van belang om de juiste doseringsrichtlijnen te volgen. Voor volwassenen bij depressie is de standaard startdosis 75–150 mg per dag, verdeeld over meerdere doses, met een maximale dosis van 400 mg per dag. In zeldzame gevallen kan een opname leiden tot doses tot 600 mg per dag.

Voor insomnie wordt vaak een lagere dosis van 25–100 mg 's avonds voorgeschreven, wat off-label gebruik betreft.

Voor ouderen geldt:

• Begin met een lage dosis, bijvoorbeeld 50 mg 's avonds voor de slaapproblemen.
• Titratie moet langzaam gebeuren, met aandacht voor orthostatische hypotensie en sedatie.

Bij het overschakelen of stoppen met trazodone is geleidelijke afbouw van groot belang om ontwenningsverschijnselen te voorkomen. In geval van een overdosis moet onmiddellijk medische hulp worden ingeschakeld; symptomen kunnen zijn: slaperigheid, braken, aritmie, ademhalingsdepressie, priapisme en aanvallen.

Bekijk een tabel met startdosen, onderhoudsdoses en maxima per indicatie en patiëntgroep, en maak gebruik van een bullet-checklist voor doseerbeslissingen in de huisartsenpraktijk.

Overzicht van interacties

De interacties van trazodone zijn significant. Het combineren met andere serotonerge middelen, zoals SSRI’s (sertraline, escitalopram), SNRI’s en tramadol, vergroot het risico op het serotoninesyndroom.

Daarnaast moeten artsen rekening houden met CYP-interacties. Het metabolisme van trazodone via CYP3A4 kan beïnvloed worden door sterke remmers en inductoren, hetgeen dosisaanpassingen vereist.

Alcohol en andere sedativa versterken de sedatieve effecten van trazodone en verhogen het risico op vallen en ademhalingsproblemen. Veelvoorkomende interacties in Nederland zijn met antidepressiva (SSRI/SNRI), antipsychotica (QT-risico), amiodaron, macroliden en bepaalde antifungale middelen. Wees ook voorzichtig bij diuretica en middelen die hyponatriëmie bevorderen, omdat deze het risico op SIADH verhogen.

Het is verstandig om een overzichtstabel op te stellen met interactiegradaties, en een definitielijst te maken van symptomen van het serotoninesyndroom. Adviseer patiënten om alcohol te vermijden, gebruik te maken van de Apotheek.nl interactietool en te overleggen bij het starten of stoppen met andere medicatie.

Culturele percepties en patiëntgewoonten in Nederland

In Nederland zijn patiënten vaak op zoek naar informatie over trazodone via Thuisarts.nl en Consumentenbond. Deze platforms benadrukken het belang van het begrijpen van bijwerkingen, behandelduur en beschikbare alternatieven.

Patiënten beschouwen trazodone vaak als een "slaapbevorderend antidepressivum." Zoekopdrachten zoals “hoe snel werkt trazodone als slaapmiddel” en “trazodone ervaringen” zijn gangbaar. Gemengde ervaringen komen naar voren in getuigenissen; soms wordt slaap verbeterd, maar klachten zoals dagdromerigheid en gewichtstoename zijn ook gerapporteerd.

De verwachting van patiënten in Nederland is gericht op 'shared decision-making'. Huisartsen gebruiken NHG-adviezen en verwijzen cliënten naar Thuisarts.nl voor een begrijpelijke bijsluiter. Voorlichting moet lokaal relevant zijn, met nadruk op het melden van bijwerkingen via Lareb, instructies over veilig thuisgebruik en valpreventie bij ouderen.

Een lijst met veelgestelde patiëntvragen kan helpen bij het verstrekken van waardevolle informatie, gebaseerd op Thuisarts.nl en Consumer Reports.

Beschikbaarheid en prijsstructuren in Nederland (apotheek.nl, verzekeringsdekking)

Trazodone is in Nederland uitsluitend op recept verkrijgbaar.

Het medicijn is toegankelijk via apotheken die zijn aangesloten bij Apotheek.nl, met distributie door bekende merken zoals Angelini en Mylan. Prijzen voor trazodone variëren tussen generieke en merkproducten, wat een belangrijke factor is voor patiënten.

De vergoeding van trazodone hangt af van de diagnose, farmaceutische prestaties en de specifieke polis van de zorgverzekeraar. De Zorgverzekeringswet bepaalt de basisdekking voor medisch noodzakelijke zorg, maar de voorkeuren van zorgverzekeraars kunnen de vergoeding beïnvloeden.

Apotheek.nl biedt actuele informatie over de beschikbaarheid en afleverstatus van trazodone.

Prijsvergelijkingen en generieke substitutie zijn gebruikelijk binnen apotheken. Ketens zoals Etos en Kruidvat hebben geen Rx-varianten van trazodone, maar hun aanwezigheid beïnvloedt wel de verwachtingen van patiënten over hun medicatie.

Voor patiënten is het belangrijk om de polisvoorwaarden te controleren en bij de apotheek naar generieke alternatieven te vragen.

Een handige tabel met de typische prijsranges voor merk- versus generieke producten en een stappenlijst voor patiënten over hoe ze de vergoeding kunnen controleren via hun zorgverzekeraar en Apotheek.nl is aanbevolen.

Vergelijking met vergelijkbare geneesmiddelen en voorkeuren

Trazodone onderscheidt zich door zijn sedatieve profiel naast zijn antidepressieve werking. In tegenstelling tot SSRI's zoals sertraline en escitalopram, die een sterker bewijs hebben voor de behandeling van depressies met minder sedatie, biedt trazodone unieke voordelen voor patiënten met slaapstoornissen.

Bij de behandeling van insomnia zijn er alternatieven zoals mirtazapine en doxepin. Een vergelijking laat zien dat mirtazapine vaak leidt tot gewichtstoename en veranderingen in eetlust, terwijl trazodone een hoger risico heeft op orthostatische hypotensie en, hoewel zeldzaam, priapisme. Nefazodone, een andere SARI, wordt zelden gebruikt vanwege de mogelijkheid van levertoxiciteit.

De keuze in Nederland wordt geleid door de richtlijnen van het NHG en houdt rekening met de bijwerkingenprofielen en voorkeuren van patiënten (zoals slaperigheid versus gewichtstoename).

Adviezen van apothekers en medicatiebeoordelingen op platforms zoals de Consumentenbond en Thuisarts.nl zijn essentieel voor gezamenlijke besluitvorming.

Een vergelijkingstabel met indicaties, werkingsduur en bijwerkingen kan nuttig zijn voor patiënten die trazodone overwegen in vergelijking met andere antidepressiva en slaapmiddelen.

FAQ: veelgestelde vragen van Nederlandse patiënten

Veel patiënten hebben dezelfde vragen over trazodone, een medicijn dat vaak wordt besproken.

Werkt trazodone snel als slaapmiddel?
Ja, veel mensen ervaren sedatie binnen enkele uren. Zoektermen zoals “hoe snel werkt trazodone als slaapmiddel” zijn populair onder gebruikers.

Blijft trazodone lang in je systeem?
De biologische halfwaardetijd ligt rond 5–13 uur, afhankelijk van de dosis en formulering. Dit beïnvloedt hoe lang trazodone in uw systeem blijft.

Is het verslavend?
Trazodone zelf is niet verslavend, maar abrupt stoppen kan leiden tot ontwenningsverschijnselen, een onderwerp waar veel mensen vragen over hebben.

Mag ik alcohol gebruiken?
Het is niet aan te raden. Alcohol gebruiken in combinatie met trazodone verhoogt de sedatie en het risico op vallen of ademhalingsdepressie.

Kan mijn hond trazodone krijgen?
Ja, maar alleen onder advies van een dierenarts. In Nederland is het belangrijk om dit strikt volgens de richtlijnen te doen.

Bronnen zoals Thuisarts.nl, Lareb en Apotheek.nl zijn nuttig, en als er twijfels zijn, is het verstandig om contact op te nemen met de huisarts.

Richtlijnen voor correct gebruik en follow-up in de huisartsenpraktijk

Bij het voorschrijven van trazodone begint het proces met gedeelde besluitvorming. Het is belangrijk alternatieven, verwachte effecten en bijwerkingen grondig te bespreken.

Bij insomnie kan gestart worden met slaaphygiëne en vervolgens trazodone 25-100 mg ’s avonds als tweede stap. Voor depressie moet het NHG-doseerschema gevolgd worden, met een startdosering van 75–150 mg per dag. Een follow-up na 2–4 weken voor een effectevaluatie is cruciaal, vooral bij patiënten met een cardiale voorgeschiedenis of ouderen die polyfarmacie gebruiken.

Bijwerkingen zoals de combinatie van trazodone en alcohol moeten worden vermeld, evenals een waarschuwing voor autorijden bij sedatie. Patiënten moeten worden geïnstrueerd direct naar de SEH te gaan bij priapisme.

Bijwerkingen dienen gemeld te worden aan Lareb, en het is belangrijk om medicatie in het EPD van de huisarts te registreren voor medicatiebewaking. Raadpleeg Apotheek.nl of de KNMP voor farmacotherapeutische richtlijnen.

Een stap-voor-stap checklist, inclusief een voorbeeld van een afbouwschema en een brief voor de patiënt kan ook nuttig zijn.