Trazolan

Basic Trazolan Information

• International Nonproprietary Name (INN): Trazodone
• Brand Names Available in Netherlands: Desyrel, Oleptro, Trittico
• ATC Code: N06AX05
• Forms & Dosages: Tablets (50 mg, 100 mg, 150 mg, 300 mg), Oral solutions (10 mg/mL)
• Manufacturers in Netherlands: Pfizer, Angelini, teva en Sandoz
• Registration Status in Netherlands: Goedgekeurd voor depressie en slaapstoornissen
• OTC / Rx Classification: Alleen op recept verkrijgbaar

Laatste Onderzoeksinzichten

Actuele literatuur bevestigt dat trazodone (INN) effectief is bij major depressive disorder. Dit middel wordt ook vaak off-label gebruikt voor insomnia vanwege zijn sedatieve eigenschappen. Klinische gegevens tonen aan dat de antidepressieve effecten vaak al binnen 1 tot 2 weken kunnen beginnen, maar dat het meestal 4 tot 6 weken duurt voor volledige respons. Deze informatie komt uit recente gegevens, waarbij wordt opgemerkt dat “antidepressieve effecten kunnen beginnen in 1-2 weken; volledig effect in 4-6 weken”.

In marktdata en registraties wordt trazodone aangeboden onder merknamen zoals Desyrel, Oleptro en in de EU als Trittico. Volgens de ATC-code N06AX05 valt het onder de categorie “overige antidepressiva”. De regulatory status is ook van belang; in de VS heeft trazodone FDA-goedkeuring voor depressie en heeft het EMA-registraties in EU-lidstaten. In Nederland wordt centrale en regulatorische informatie gevolgd via het CBG en de EMA.

Onderzoek richt zich momenteel op het vinden van optimale lage-dosering regimes voor slaapstoornissen en op de veiligheid van trazodone bij ouderen, met speciale aandacht voor bijwerkingen zoals orthostatische hypotensie en sedatie. Het is dan ook aanbevolen om een korte tabel op te nemen met de belangrijkste RCT-uitkomsten en effectgroottes. Tevens kunnen data-highlights voor de onset en maximale dosering nuttige inzichten bieden.

Ethische en veilige voorschrijvingspraktijken zijn cruciaal. De NHG-richtlijnen vragen dat huisartsen regelmatig monitoring uitvoeren bij patiënten die trazodone voorgeschreven krijgen. Het bewustzijn van zowel zorgprofessionals als patiënten is essentieel om optimale behandelresultaten te waarborgen.

Klinische Effectiviteit in de Nederlandse Context

In Nederland spelen huisartsen een belangrijke rol bij het beoordelen van traceerbare evidence naast de NHG-richtlijnen wanneer zij antidepressiva voorschrijven. De NHG raadt aan om eerstelijnsbehandelingen met bewezen middelen zoals SSRIs te overwegen. Trazodone wordt voornamelijk ingezet bij depressie die gepaard gaat met aanzienlijke slaapklachten, vooral als andere middelen niet goed verdragen worden.

De standaard startdosis voor depressie ligt op 150 mg/dag, terwijl voor insomnia lagere doseringen van 25 tot 100 mg worden aanbevolen. Huisartsen moeten echter zorgvuldig afwegen tussen sedatie, orthostase en het risico op interacties. Bij oudere patiënten is het gebruikelijk om met lagere startdosissen te beginnen en intensievere monitoring te hebben.

Praktijkgegevens laten zien dat trazodone vaak adjunctief wordt toegepast bij therapieresistente gevallen of als slaapbevorderend middel in lage dosering. Het gebruik van een korte checklist voor indicatie, contra-indicatie en monitoring kan vorderingen bevorderen. Thuisarts.nl biedt patiëntvriendelijke en begrijpelijke informatie en verwijst naar een huisartsconsult in het geval van bijwerkingen. Voor meldingen van bijwerkingen in Nederland kan Lareb worden geraadpleegd. Signalen van ernstige bijwerkingen, zoals aritmieën, zijn van invloed op het voorschrijvingsgedrag van artsen.

Indicaties en Uitgebreid Gebruik

Trazodone is geregistreerd voor de behandeling van major depressive disorder, maar het wordt ook veelvuldig off-label toegepast voor primaire of comorbide insomnia door de sederende werking. In de praktijk worden de volgende indicaties en doseringen vaak genoemd: voor depressie wordt meestal gestart met 150 mg/dag, met een maximum van 400 mg in poliklinische settings of tot 600 mg in ziekenhuisinstellingen. Bij insomnia ligt de gebruikelijke dosering tussen de 25 en 100 mg bij bedtijd, waarbij meestal niet meer dan 150 mg wordt voorgeschreven.

Het is belangrijk om te benadrukken dat trazodone niet is goedgekeurd voor kinderen en dat bij ouderen altijd een dosisverlaging wordt overwogen. Indicaties in de praktijk zijn depressie met bijbehorende slaapstoornis, adjunctieve behandeling bij onvoldoende respons op SSRI en kortetermijn slaapstimulatie. Het is aan te raden om een definitielijst op te nemen die duidelijk onderscheid maakt tussen “off-label” en “on-label” gebruik, evenals een tabel met start-, doel- en maximaal dosissen per indicatie.

Een belangrijke waarschuwing is dat trazodone altijd op recept en onder supervisie moet worden voorgeschreven; het mag nooit via OTC-kanalen worden verkregen. In de Nederlandse context is overleg met de apotheek en de verzekering noodzakelijk voor vergoeding en alternatieven.

Samenstelling en merkenlandschap (INN, CBG-status)

De actieve stof in Trazodone is geregistreerd onder de International Nonproprietary Name (INN). In verschillende markten is het bekend onder diverse handelsnamen, waaronder:

De verpakking varieert van 10 tot 30 tabletten, en orale oplossingen zijn beschikbaar in flesjes van 100 ml of groter. In Nederland is het Centraal Beheer Geneesmiddelen (CBG) verantwoordelijk voor de registratiestatus van middelen zoals trazodone, volgens de richtlijnen van de Europese Medicijnenautoriteit (EMA).

Het is cruciaal om onderscheid te maken tussen “Trazolan” en “Trazodone”. Als Trazolan in zoekopdrachten verschijnt, kan dit een marketingnaam of een typfout zijn. De INN is Trazodone, maar Trazolan kan ook een submerk zijn.

Bij apotheken is voorraadbeheer essentieel: de keuze tussen blisters of flessen kan aanzienlijke impact hebben op houdbaarheid en inkoop van leveranciers zoals Pfizer en Angelini. Een handige tabel met INN en bekende merk-synoniemen per land is aan te raden voor gebruik in apotheekpraktijk.

Contra-indicaties en bijzondere voorzorgsmaatregelen (Lareb-inzichten)

Bij het voorschrijven van trazodone zijn er enkele absolute contra-indicaties te overwegen:

• Bekende hypersensitiviteit voor trazodone
• Gelijktijdig gebruik van MAO-remmers of binnen 14 dagen na MAO-remmergebruik
• Acute herstelperiode na een myocardinfarct

Relatieve contra-indicaties omvatten tevens hartziekten zoals aritmieën, lever- en nierproblemen, en epilepsie. Lareb-meldingen in Nederland wijzen vaak op ernstige sedatie, orthostatische hypotensie en zeldzame aritmieën. Bij deze meldingen moet direct actie worden ondernomen via Lareb.

Extra voorzichtigheid is geboden bij ouderen vanwege een verhoogd valrisico. Een checklist met veelvoorkomende Lareb-meldingen en advies over direct handelen is zeer waardevol. Het is eveneens belangrijk om altijd met een apotheker te overleggen over mogelijke interacties, vooral bij combinatiegebruik en bij patiënten met lever- of nierproblemen.

Doseringrichtlijnen (start, onderhoud, tapering)

De aanbevolen dosering van trazodone varieert afhankelijk van de indicatie:

Bij oudere patiënten is het raadzaam om met lagere doses te beginnen en voorzichtig te titreren. Voor patiënten met lever- of nierfunctiestoornissen is dosisreductie en nauwkeurige monitoring noodzakelijk. Tapering van trazodone moet geleidelijk gebeuren om onthoudingsverschijnselen te voorkomen; volg altijd het advies van de NHG of behandelende arts.

Bij een gemiste dosis dient de bijsluiter geraadpleegd te worden: neem de dosis in zodra deze herinnert, tenzij het bijna tijd is voor de volgende dosis, en neem nooit dubbele doses.

Klinische tips zijn onder andere: begin met een lage dosis, monitor bloeddruk en sedatie zorgvuldig, en overleg met de apotheker bij polyfarmacie.

Overzicht van interacties (voeding, alcohol, veelvoorkomende geneesmiddelinteracties)

Trazodone heeft verschillende belangrijke interacties die bekend zijn. Een absolute interactie met MAO-remmers kan leiden tot een gevaarlijk serotoninesyndroom, wat levensbedreigend kan zijn. Daarnaast kunnen CYP3A4-remmers, zoals sommige macroliden en azolen, de plasmaconcentraties van trazodone verhogen. Dit verhoogt het risico op het ontwikkelen van een serotoninesyndroom, vooral wanneer trazodone gecombineerd wordt met andere serotonerge middelen zoals SSRIs, tramadol of triptan‑analogen.

Alcohol is ook een factor om rekening mee te houden; het kan de sedatie door trazodone verhogen, wat het valrisico vergroot. Daarom is het advies om alcohol te vermijden of ten minste te matigen tijdens het gebruik van trazodone.

In Nederland zijn er veelvoorkomende combinaties van medicijnen die met trazodone worden voorgeschreven, zoals SSRIs of pijnbestrijders zoals tramadol. Het is cruciaal om bij de apotheek deze combinaties te controleren op mogelijke interacties.

Enkele rode vlaggen en een interactietabel:

Apothekers spelen een belangrijke rol door interacties te controleren en instructies te geven. Bij sterke CYP3A4-remmers kan een dosisaanpassing of alternatief overwogen worden.

Culturele percepties en patiëntgewoonten

In Nederland is het gebruikelijk dat patiënten voor informatie vaak Thuisarts.nl en de Consumentenbond raadplegen. Deze bronnen bieden begrijpelijke uitleg over bijwerkingen, kosten en therapiekeuze. Slaapmiddelen zoals trazodone (soms genoemd als "trazolan slaapmiddel") vallen onder cultuurgevoelige onderwerpen. Patiënten geven vaak de voorkeur aan kortdurend gebruik van slaapmiddelen en kiezen in plaats daarvan voor therapieën zoals slaaphygiëne en cognitieve gedragstherapie voor insomnie (CGT-i) voordat ze voor langdurige medicatie gaan.

Patiënten maken zich zorgen over afhankelijkheid en bijwerkingen. De Consumentenbond legt de nadruk op transparantie in prijs en kwaliteit. Daarnaast gebruiken patiënten platforms zoals Apotheek.nl voor prijsvergelijkingen. Apotheken zoals Etos en Kruidvat richten zich niet op receptgeneesmiddelen, maar verwijzen patiënten door naar huisartsen of openbare apotheken.

Belangrijke adviezen:

• Gebruik patiëntgerichte taal.
• Bied korte checklists en ervaringsverhalen aan.

Een korte lijst met veelgestelde zorgen en aanbevelingen voor gesprekken met huisartsen kan patiënten helpen om beter geïnformeerd hun vragen te stellen.

Beschikbaarheid en prijsstructuren

Trazodone is in Nederland uitsluitend op recept verkrijgbaar. De registratie en leveringsstatus kan geverifieerd worden via CBG en apotheek.nl. Gezondheidsinformatie geeft merken en doseringen weer die op de markt beschikbaar zijn, variërend van 50-300 mg tabletten en orale oplossingen. De vergoeding valt onder de Zorgverzekeringswet, afhankelijk van de verzekeringspolis en indicatie; veel combinaties vereisen eigen risico en verstrekkingslimieten.

Apotheekketens zoals Etos en Kruidvat verkopen geen receptmedicatie; patiënten krijgen hun medicatie via openbare apotheken. Generieke versies van trazodone zijn vaak goedkoper, terwijl fabrikanten zoals Teva en Sandoz de marktprijzen bepalen naast de originator Pfizer/Angelini.

Prijsvergelijkingstabel:

Indien trazodone tijdelijk uit de handel is, controleer dan de CBG-mededelingen en mogelijke alternatieven bij de apotheek.

Vergelijkbare geneesmiddelen en voorkeuren

Bij het maken van een keuze is het nuttig om trazodone te vergelijken met alternatieven. Mirtazapine (Remeron) is sedatief zonder veel seksuele bijwerkingen, terwijl amitriptyline meer anticholinerge bijwerkingen heeft. SSRI's zoals sertraline en paroxetine bieden minder sedatie maar hebben weer andere bijwerkingen.

Trazodone onderscheidt zich door zijn combinatie van antidepressieve en sedatieve eigenschappen, wat het nuttig maakt bij patiënten met zowel depressie als slaapstoornissen. De NHG-aanpak suggereert te starten met eerstelijnsopties (zoals SSRI’s), tenzij er sprake is van comorbiditeit of intolerantie. Trazodone kan dan gekozen worden bij specifieke indicaties.

Vergelijkende tabel:

Het is belangrijk om farmaco-economische overwegingen in gedachten te houden; generieke versies zijn vaak goedkoper en patiëntkenmerken zoals leeftijd en valrisico bepalen de voorkeur bij voorschrijven.

FAQ-sectie

Q1: Is Trazolan hetzelfde als trazodon?

A: Waarschijnlijk is “Trazolan” een merk- of foutieve benaming; de INN is trazodone/trazodon.

Q2: Is trazodone een slaapmiddel?

A: Het heeft sedatieve eigenschappen en wordt vaak off-label als slaapmiddel gebruikt, maar het is primair een antidepressivum.

Q3: Kan trazodone uit de handel zijn?

A: Periodieke tekorten of handelsstop kunnen voorkomen; controleer CBG-mededelingen en apotheek.nl voor “trazolan uit de handel”.

Q4: Wat zijn alarmtekens?

A: Ernstige duizeligheid, syncope, hartritmestoornis, tekenen van serotoninesyndroom — direct huisarts of SEH raadplegen.

Q5: Meldingen?

A: Meld bijwerkingen aan Lareb.

Q6: Vergoeding?

A: Afhankelijk van polis en indicatie onder de Zorgverzekeringswet; informeer bij uw zorgverzekeraar en apotheek.

Richtlijnen voor correct gebruik

Bewaartips voor trazodone: bij kamertemperatuur (15–30°C), beschermd tegen vocht en licht, en buiten bereik van kinderen houden.

Bij een gemiste dosis: neem zodra herinnerd in, tenzij het bijna tijd is voor de volgende dosis; nooit verdubbelen.

Overdosissymptomen kunnen extreme slaperigheid, hypotensie, hartritmestoornissen en mogelijk serotoninesyndroom omvatten — een medische noodbehandeling is vereist.

Bij het stoppen met trazodone is het belangrijk om geleidelijk te taperen om ontwenningsverschijnselen te voorkomen. Meld bijwerkingen via Lareb en raadpleeg uw huisarts of apotheker bij vragen; de apotheek kan alternatieven en interactiechecks uitvoeren.

Korte checklist:

• Opslag: Kamertemperatuur, beschermd tegen vocht en licht.
• Actie bij gemiste dosis: Neem in, maar niet verdubbelen.
• Noodprocedures bij overdosis: Medische hulp inschakelen.
• Stappen voor bijwerkingmelding: Meld via Lareb.

Adviseer altijd om schriftelijke instructies en contactgegevens van huisarts/apotheek op het medicatieoverzicht te hebben.