Vardenafil

Basisinformatie Over Vardenafil

• Internationale Niet-Merknaam (INN): Vardenafil
• Merknaam beschikbaar in Nederland: Levitra
• ATC-Code: G04BE09
• Vorm en doseringen: Filmomhulde tabletten (5 mg, 10 mg, 20 mg), Orally Disintegrating Tablet (ODT 10 mg)
• Fabrikanten in Nederland: Bayer Healthcare
• Registratiestatus in Nederland: Geneesmiddel op recept
• OTC / Rx classificatie: Voorgeschreven geneesmiddel (Rx)

Laatste Onderzoeksinzichten

Recente literatuur bevestigt dat vardenafil een effectieve PDE5-remmer is voor de behandeling van erectiestoornissen bij volwassen mannen. Klinische trials tonen aan dat de respons op erectiestoornissen vergelijkbaar is met die van sildenafil, maar met een snellere werking dan sommige andere middelen. De typische start van het effect is ongeveer 60 minuten na inname [Real data]. Vardenafil werd door de FDA goedgekeurd in 2003 en heeft de ATC-code G04BE09. De EMA en nationale autoriteiten registreren de actuele status van het middel (relevante regulatoren: CBG, EMA) [Real data]. Farmacokinetisch gezien is de oraal smeltende formulering (Staxyn/ODT 10 mg) geassocieerd met hogere systemische blootstelling, wat inhoudt dat deze niet zomaar verwisselbaar is met filmomhulde tabletten [Real data]. Systematische reviews rapporteren dat hoofdpijn, flushing en dyspepsie de meest voorkomende bijwerkingen zijn. Bij ernstige evenementen zoals priapisme is snel ingrijpen noodzakelijk, maar deze zijn zeldzaam. Voor het informeren van klinische websites en apotheekcontent is een overzichtstabel met de werkzaamheid, onset, doseringen en belangrijkste bijwerkingen sterk aanbevolen, samen met data-highlights uit gerandomiseerde gecontroleerde studies (RCT's).

Klinische Effectiviteit In De Nederlandse Context

In de Nederlandse eerstelijnszorg wordt erectiestoornis vaak beoordeeld door de huisarts volgens NHG-richtlijnen. Dit omvat een anamnese met betrekking tot cardiovasculair risico en medicatie, lichamelijk onderzoek en gerichte bloedonderzoeken. Vardenafil kan voorgeschreven worden na een zorgvuldige beoordeling van contra-indicaties en mogelijke interacties. Het NHG benadrukt de noodzaak van voorzichtigheid bij patiënten met hart- en vaatziekten en het belang van gezamenlijke besluitvorming tussen huisarts en patiënt. Daarnaast adviseert het NHG een screening van cardiovasculair risico vóór de start van PDE5-remmers, alsook verwijzing bij onduidelijke oorzaken van de erectiestoornis. In de huisartsenpraktijk wordt meestal gestart met een proefdosering van 10 mg, zoals aanbevolen in de productinformatie. Een follow-up is essentieel om effectiviteit en bijwerkingen te beoordelen [Real data]. Gebruiksgemak, zoals de keuze tussen ODT en filmomhulde tabletten, speelt vaak een rol bij de therapietrouw van patiënten. Voor huisartsinformatiesystemen kan een checklist of besluitvormingsboom nuttig zijn, samen met een kort overzichtskaartje met de stappen van het NHG.

Indicaties En Uitgebreid Gebruik

De primaire indicatie voor vardenafil is erectiestoornis bij volwassen mannen. Het is belangrijk op te merken dat gebruik buiten de goedgekeurde indicaties (off-label) beperkt is en moet voortkomen uit specialistisch advies. Volgens de data is vardenafil niet geïndiceerd voor gebruik bij kinderen, en de Orally Disintegrating Tablet (ODT) biedt een hogere systemische blootstelling die het gebruik van filmomhulde tabletten niet vervangt. Vardenafil is niet geregistreerd voor de behandeling van pulmonale arteriële hypertensie, terwijl sommige andere PDE5-remmers dat wel zijn. Het is in de meeste landen voorgeschreven (Rx-only) [Real data]. Voor patiënten met neurogene oorzaken van erectiestoornis, zoals na een prostatectomie, is het nuttig om over te leggen met een uroloog. Een handige tabel met indicaties, contra-indicaties en aanbevelingen voor specialistische verwijzing is aan te raden om artsen en patiënten te helpen bij het maken van geïnformeerde beslissingen. Een gebruikslijst met "wanneer wel" en "wanneer niet" kan zowel patiënten als huisartsen ondersteunen in het beslissingsproces.

Samenstelling en merkenlandschap (INN, CBG-status)

Vardenafil is een populair medicijn voor de behandeling van erectiestoornissen. In Nederland is het primair verkrijgbaar onder de merknaam Levitra, geproduceerd door Bayer, in filmomhulde tabletten van 5 mg, 10 mg en 20 mg. Naast Levitra zijn er ook generieke alternatieven op de Europese markt.

Internationaal zijn er verschillende formuleringen beschikbaar, zoals Staxyn, een orale disintegrerende tablet van 10 mg, en generieke merknamen zoals Apo-Vardenafil en Ag-Vardenafil.

Wat betreft de registratiestatus: in veel gereguleerde markten is vardenafil Rx-only, wat betekent dat het alleen op recept verkrijgbaar is. In Nederland valt het onder de autoriteit van het CBG en kan het alleen bij apotheken op recept worden verkregen.

Merk	Doseringen	Fabrikant	Verpakking
Levitra	5 mg, 10 mg, 20 mg	Bayer	Blisters (1–8 tabletten)

Voor apotheeketikettering is het belangrijk om de verpakkingsinformatie en opslagtemperatuur (20–25°C, excursies 15–30°C) duidelijk te vermelden. Productinformatie‑kaarten die apothekers ondersteunen, zoals die van Apotheek.nl en KNMP, zijn ook beschikbaar voor verdere voorlichting.

Contra-indicaties en bijzondere voorzorgsmaatregelen (inzichten van Lareb)

Bij het voorschrijven van vardenafil is het cruciaal om op de hoogte te zijn van de contra-indicaties. Absolute contra-indicaties omvatten het gelijktijdig gebruik van nitraten, wat kan leiden tot ernstige hypotensie. Daarnaast zijn bekende overgevoeligheid, ernstige leverinsufficiëntie, en recente CVA/MI of instabiele angina pectoris ook belangrijke aandachtspunten.

Relatieve contra-indicaties zijn onder andere het gebruik van alfa-blokkers, een voorgeschiedenis van priapisme, retinitis pigmentosa, significante nierinsufficiëntie en decompensatio cordis.

Lareb, het Nederlandse meldpunt voor bijwerkingen, kan dienen als bron voor zowel zorgverleners als patiënten. Bijwerkingen zoals visuele stoornissen en hypotensie moeten hier worden gemeld. Apotheken zouden moeten aanmoedigen tot het melden van effecten en tegelijkertijd het belang van bloeddrukmonitoring bij risicopatiënten benadrukken.

Een checklist voor contra-indicaties en een flowchart voor meldingen bij Lareb zou een waardevolle aanvulling zijn in folders voor apotheken en huisartsen.

Doseringrichtlijnen

Voor volwassen mannen is de aanbevolen initiële dosering van vardenafil 10 mg, te nemen ongeveer 60 minuten voor seksuele activiteit. Afhankelijk van de werkzaamheid en tolerantie kan de dosering worden aangepast naar 5 mg of 20 mg, met een maximum van 1 dosis per dag.

De orale disintegrerende 10 mg tabletten geven een hogere systemische blootstelling en zijn niet direct uitwisselbaar met de reguliere tabletten, wat registratie‑specifieke instructies vereist.

Bij ouderen is meestal geen startaanpassing nodig, maar monitoring op bijwerkingen is belangrijk door de verhoogde gevoeligheid. Voor patiënten met een milde tot matige leverinsufficiëntie wordt geadviseerd om te starten met 5 mg, terwijl ernstig leverfalen vermeden moet worden.

Voor ernstige nierinsufficiëntie is terughoudendheid geboden, waarbij eventueel een startdosis van 5 mg kan worden overwogen. Duidelijke doseerstappen en een definitielijst voor "initiële dosis", "onderhoudsdosis", "maximale dosis" en "bijzondere populaties" zijn nuttig voor apotheeketikettering.

Overzicht van interacties (voeding, alcohol, veelvoorkomende geneesmiddelinteracties in Nederland)

Bij het gebruik van vardenafil zijn er diverse belangrijke interacties waar rekening mee gehouden moet worden. Een van de meest kritieke contra-indicaties is het gelijktijdig gebruik van nitraten, aangezien dit kan leiden tot ernstige hypotensie. Ook alfa‑blokkers vormen een risico door het potentieel voor symptomatische hypotensie.

Sterke CYP3A4-remmers zoals ritonavir, ketoconazol en claritromycine kunnen de plasmaconcentraties van vardenafil verhogen. Dit kan vereisen dat de dosis aangepast wordt of zelfs vermeden moet worden. Grapefruitsap heeft ook een soortgelijk effect en kan de blootstelling aan het middel verhogen. Voor patiënten is het raadzaam om overleg met een apotheker te hebben bij het gebruik van deze interacties.

Alcohol gebruik kan de kans op duizeligheid en een daling van de bloeddruk vergroten. Grote hoeveelheden alcohol kunnen bovendien de erectiele respons verminderen. Vardenafil kan in combinatie met veel voorkomende Nederlandse medicijnen worden gebruikt, maar een medicatiecheck via Apotheek.nl/Pharmacisto is cruciaal. Een overzichtstabel met interactieklassen, zoals nitraten, alfa-blokkers en CYP3A4-remmers, met daarbij passende actie-adviezen zou zeer behulpzaam zijn.

Culturele percepties en patiëntgewoonten (Thuisarts.nl, feedback van de Consumentenbond)

In Nederland zijn erectiestoornissen vaak een gemedicaliseerd onderwerp, maar het blijft een gevoelig thema. Thuisarts.nl biedt toegankelijke patiëntinformatie en moedigt het bezoeken van de huisarts aan. De Consumentenbond wijst op het belang van privacy en prijs bij het aanschaffen van geneesmiddelen. Veel Nederlanders zoeken eerst online naar informatie (zoals op Apotheek.nl) en vergelijken prijzen voordat ze een beslissing maken.

Fysieke apotheken, of het nu buurtapotheken of ketens zoals Etos en Kruidvat zijn, spelen een belangrijke rol in de voorlichting over vardenafil, maar het blijft een Rx-only medicijn dat uitsluitend via apotheken verkrijgbaar is. Stigma en schaamte op basis van leeftijd beïnvloeden de therapietrouw. Ervaringsverhalen en patiëntencases op Thuisarts.nl kunnen bijdragen aan normalisering van het onderwerp. Een lijstmet betrouwbare patiëntbronnen en communicatietips voor zorgverleners zou zeer nuttig zijn.

Beschikbaarheid en prijsstructuren (apotheek.nl, verzekeringsdekking)

Vardenafil is in Nederland alleen op recept verkrijgbaar via de apotheek. De prijs wordt beïnvloed door het merk (bijvoorbeeld Levitra) en generieke versies. De verpakking en doseringen ([5/10/20 mg](#) en ODT 10 mg) bepalen de prijs per dosis. Gewoonlijk vergoedt de standaardbasisverzekering geen middelen voor erectiestoornissen bij volwassen mannen zonder een specifieke medische indicatie. Soms kunnen bepaalde medische situaties uitzondering maken, maar patiënten moeten hun polisvoorwaarden goed controleren.

Online apotheken bieden echter vaak lagere prijzen, maar het is essentieel om altijd te controleren of de apotheek geregistreerd is bij het CBG en het apothekerskeurmerk draagt. Een eenvoudige prijsvergelijking tussen apotheken en online opties in een overzicht kan patiënten helpen bij het maken van een geïnformeerde keuze. Daarnaast kan een korte stappenlijst voor vergoedingschecks (zoals polis, medisch dossier en aanvraag) nuttig zijn.

Vergelijkbare geneesmiddelen en voorkeuren

Bij concurrenten van vardenafil denken we aan sildenafil (Viagra), tadalafil (Cialis) en avanafil (Stendra/Spedra). Dit zijn allemaal PDE5-remmers die hun eigen profiel hebben. Vardenafil valt op door zijn vergelijkbare effectiviteit, maar biedt een iets andere bijwerkingenprofilering, met minder visuele veranderingen in vergelijking met sildenafil in sommige studies. Bovendien is er de ODT-formulering beschikbaar, wat een handig alternatief is.

Tadalafil heeft een veel langere werkingsduur (24–36 uur), terwijl sildenafil voornamelijk bekend staat om zijn visuele bijwerkingen. Avanafil daarentegen heeft een snellere werking. In de Nederlandse praktijk hangt de keuze af van patiëntvoorkeuren, de werking (snel versus langdurig), co-morbiditeit, interacties en kosten. Een vergelijkende tabel met actietijd, werkingsduur, bijwerkingen en voor- en nadelen per middel zou voor zowel huisartsen als patiënten zeer nuttig zijn.

FAQ-sectie

• Kan ik vardenafil zonder recept kopen? Nee, vardenafil is in Nederland Rx-only (CBG/EMA).
• Wordt het vergoed? Meestal niet via de basisverzekering. Controleer polis en eventuele uitzonderingen via de zorgverzekeraar of de Zorgverzekeringswet.
• Is het veilig met bloeddrukmedicijnen? Niet met nitraten; overleg met huisarts/apotheker bij gebruik van alfa-blokkers of andere antihypertensiva.
• Wat moet ik doen bij bijwerkingen? Stop met het gebruik en raadpleeg een huisarts. Bij ernstige reacties (zoals langdurige erectie of duizeligheid) direct naar de SEH. Meld bijwerkingen aan Lareb.
• Hoe moet ik het bewaren? In de originele verpakking, bij 20–25°C, beschermd tegen vocht en licht.

Richtlijnen voor correct gebruik

Volg deze praktische stappen bij het gebruik van vardenafil:

• Beoordeling door de huisarts en risicoscreening volgens NHG.
• Start met een dosering van 10 mg, ongeveer 60 minuten voor activiteit.
• Neem niet meer dan 1 dosis per 24 uur.
• Controleer medicatie met de apotheek (bijvoorbeeld nitraten, alfa-blokkers, CYP3A4-remmers).
• Leg uit dat ODT 10 mg niet identiek is aan filmomhulde tabletten.
• Adviseer om alcoholmatig te gebruiken en waak voor duizeligheid.
• Bewaar volgens richtlijnen (20–25°C) en houd de blister intact.

Voor huisartsen en apothekers is een korte checklist en een uitdraaibare informatiekaart voor patiënten met verwijzingen naar Thuisarts.nl, Apotheek.nl en Lareb aanbevolen. Het is cruciaal om registratie- en bijsluiterinformatie actueel te houden via CBG/EMA bronnen.

Stad	Regio	Levertijd
Amsterdam	Noord-Holland	5–7 dagen
Rotterdam	Zuid-Holland	5–7 dagen
Utrecht	Utrecht	5–7 dagen
Den Haag	Zuid-Holland	5–7 dagen
Eindhoven	Noord-Brabant	5–9 dagen
Groningen	Groningen	5–9 dagen
Breda	Noord-Brabant	5–9 dagen
Tilburg	Noord-Brabant	5–9 dagen
Leiden	Zuid-Holland	5–9 dagen
Arnhem	Gelderland	5–9 dagen
Nijmegen	Gelderland	5–9 dagen
Haarlem	Noord-Holland	5–7 dagen
Amersfoort	Utrecht	5–9 dagen
Zoetermeer	Zuid-Holland	5–9 dagen
Almere	Flevoland	5–9 dagen