Albenza

Basic Albenza Information

• INN (International Nonproprietary Name): Albendazole
• Brand names available in Netherlands: Albenza, Eskazole, Zentel, Albendazolum, various generics
• ATC Code: P02CA03
• Forms & dosages: 200 mg tabletten, orale suspensie 400 mg/10 mL
• Manufacturers in Netherlands: GlaxoSmithKline, Amedra, Actavis en lokale fabrikanten
• Registration status in Netherlands: Rx-only
• OTC / Rx classification: Receptplichtig

Laatste Onderzoeksinzichten Over Albendazol (Albendazole)

Recent wetenschappelijk onderzoek heeft de effectiviteit van albendazol als belangrijke behandeling voor helmintinfecties bevestigd. Systematische reviews en RCT-meta-analyses tonen aan dat het medicijn bijzonder effectief is bij de behandeling van zowel hydatide cysten als neurocysticerkose, mits de juiste dosering en monitoring worden toegepast. Voor neurocysticerkose is de aanbevolen dosis vastgesteld op 15 mg/kg/dag, verdeeld over twee doses en met een maximum van 800 mg/dag. Deze behandeling dient tussen de 8 en 30 dagen te worden voortgezet, afhankelijk van de klinische respons. Hierdoor kan er een significante reductie van de parasitaire last optreden, wat leidt tot verbetering van de symptomen. Het is essentieel om albendazol in combinatie met anticonvulsiva en, in sommige gevallen, corticosteroïden te gebruiken. Wat betreft hydatide ziekte, zijn herhaalde behandelingscycli van 28 dagen met 14-daagse pauzes zeer effectief gebleken voor het verkleinen van cysten. De farmacokinetiek van albendazol is opmerkelijk, aangezien de biologische beschikbaarheid toeneemt bij inname met een vetrijk maal. Dit betekent dat de werking van het medicijn efficiënter wordt wanneer het met voedsel wordt ingenomen. Echter, bij langdurig gebruik is er een klinisch relevant risico voor levermetabolisme. Regelmatige monitoring van de leverfunctie is aanbevolen, vooral gezien er aanwijzingen zijn voor mogelijke hepatotoxiciteit en in zeldzame gevallen beenmergsuppressie bij langdurige therapieën. Daarom is het van cruciaal belang dat bij langdurig gebruik baseline leverfunctietests (LFT) en regelmatig bloedbeeld worden uitgevoerd om complicaties te voorkomen.

Efficacíemetrics Per Indicatie

Het zou nuttig zijn om een tabel op te nemen die efficacymetrics per indicatie en aanbevolen monitoringsintervallen weergeeft. Dit biedt zorgverleners de informatie die nodig is om een effectieve behandeling te waarborgen.

Samenstelling en merkenlandschap (INN, CBG-status, fabrikanten)

Albendazole is de internationale generieke naam (INN) voor een medicijn dat behoort tot de groep van benzimidazool anthelmintica, met de ATC-code P02CA03. Dit middel wordt gebruikt voor de behandeling van verschillende parasitaire infecties.

De beschikbaarheid van merken en verpakking varieert per markt. Enkele bekende merknaam-producten zijn:

• Albenza – beschikbaar in de VS en Canada, in de dosering van 200 mg tabletten.
• Eskazole – te vinden in de EU en Latijns-Amerika, met 200 mg tabletten.
• Zentel – verkrijgbaar in het VK, Azië en Afrika; ook als suspensie van 400 mg/10 mL.
• Daarnaast zijn er talrijke generieke 200 mg-tabletten, die op verschillende markten worden aangeboden.

De producenten van albendazole omvatten onder andere GlaxoSmithKline (Zentel), Amedra (Albenza), Actavis, en vele lokale fabrikanten. In Nederland reguleert het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) de markttoelating van deze medicatie.

Een groot aantal albendazole-producten circuleert als generieke versies of via parallelimport. Voor apotheekzorg is het cruciaal om regelmatig Apotheek.nl en de productregistratie te controleren. Alle vermeldingen in Nederland zijn Rx-only, conform Europese goedkeuring. Het is aan te raden om een merkvergelijkingstabel te gebruiken voor een overzicht van beschikbaarheid, verpakking, prijsindicatie, en fabrikant.

Contra‑indicaties en bijzondere voorzorgsmaatregelen (inzichten van Lareb)

Bij het gebruik van albendazole zijn er belangrijke contra-indicaties om rekening mee te houden.:

• Bekende overgevoeligheid voor albendazole of een van de hulpstoffen.
• Gebruik tijdens de zwangerschap, vooral in het eerste trimester, vanwege teratogeniciteitsgegevens uit dierstudies.
• Ernstige leverziekte is ook een absoluut contra-indicatie.

Daarnaast zijn er relatieve waarschuwingen, zoals pre-existente leverfunctiestoornissen, bekende beenmergsuppressie en retinale laesies. Borstvoeding vereist voorzichtigheid bij het gebruik van dit middel.

Volgens Lareb-rapportages zijn hepatotoxiciteit en hematologische afwijkingen, hoewel zeldzaam, de meest urgente meldingen. Patiënten moeten bij nieuwe symptomen van icterus of bloedingsklachten direct contact opnemen met hun huisarts of apotheek en meldingen doen bij Lareb.

Voor de veiligste benadering is het raadzaam om baseline leverfunctie-tests en hematologie-uitvoeringen uit te voeren, en deze tijdens langdurige therapie te herhalen. Het is ook belangrijk om een lijst te hebben met aanbevolen baseline checks, alarmsymptomen en meldingsprocedures.

Doseringrichtlijnen: praktijkregels en uitzonderingen

Doseringsprincipes voor albendazole zijn gebaseerd op de specifieke indicaties:

• Volwassenen met neurocysticerkose: 15 mg/kg/dag, verdeeld over twee doses (maximum 800 mg/dag) voor een periode van 8 tot 30 dagen.
• Hydatide ziekte: 400 mg twee keer per dag in cycli van 28 dagen, met 14 dagen tussenpauze.
• Voor andere helmintinfecties is een dosis van meestal 400 mg als eenmalige dosis of een kort kuurprotocol gebruikelijk.

Bij kinderen is de dosering gebaseerd op lichaamsgewicht. Voor kinderen jonger dan 2 jaar geldt dat het gebruik alleen na specialistisch advies mag plaatsvinden.

Als een dosis is gemist, moet deze worden ingenomen, tenzij het bijna tijd is voor de volgende dosis; in dat geval nooit een dubbeldosis nemen. Bij overdosering is symptoombehandeling en ondersteuning vereist, en moet er acute medische beoordeling plaatsvinden.

Bij langdurige kuren is het belangrijk om periodiek leverfunctie- en hematologiecontroles uit te voeren, bijvoorbeeld bij baseline, na twee weken, en maandelijks bij een duur van meer dan één maand. Het is nuttig om een definitielijst op te stellen met doseringsschema’s per indicatie en een checklist voor monitoring.

Overzicht van interacties (voeding, alcohol, veelvoorkomende geneesmiddelinteracties in NL)

Bij het gebruik van albendazol is een goed begrip van interacties met voeding en andere geneesmiddelen cruciaal. Albendazol wordt in de lever gemetaboliseerd naar het actieve metaboliet albendazol-sulfoxide. De biologische beschikbaarheid van dit metaboliet neemt toe bij een vetrijk voedsel. Het gebruik van inductoren van het cytochroom P450-systeem, zoals carbamazepine, fenytoïne, en fenobarbital, kan de spiegels van het actieve metaboliet verlagen, wat kan leiden tot een verminderde effectiviteit. Aan de andere kant kunnen middelen zoals cimetidine en bepaalde H2-blokkers de blootstelling verhogen, wat mogelijk leidt tot verhoogde bijwerkingen.

Daarnaast vereist co-medicatie met hepatotoxische middelen of sterke CYP-interactoren een zorgvuldige afweging. Alcoholgebruik moet met mate plaatsvinden, vooral gezien de belasting van de lever; extra monitoring is ook aanbevolen voor patiënten met regelmatig alcoholgebruik. In Nederland is het raadzaam om bij polyfarmacie, vooral bij het gebruik van anticonvulsiva en immuunsuppressiva, advies in te winnen bij de apotheker (bijvoorbeeld via Apotheek.nl).

Een aanbevolen hulpmiddel hierbij is een tabel met interacties die de medicijnnamen, de effecten en bijbehorende adviezen in kaart brengt.

Culturele percepties en patiëntgewoonten (Thuisarts.nl, Consumentenbond)

De kennis over parasitaire infecties binnen de Nederlandse bevolking laat vaak te wensen over, met name over diagnoses zoals taeniasis of neurocysticerkose. Thuisarts.nl is een belangrijke bron voor patiënten die praktische informatie willen over hun gezondheid. De Consumentenbond en diverse patiëntenfora benadrukken vooral vragen over prijs en levering van medicijnen.

Apotheken en ketens (zoals Apotheek.nl en lokale apotheken) spelen een cruciale rol in voorlichting én naleving van medicijngebruik. Het is belangrijk om te erkennen dat migranten en reizigers vaak een grotere behoefte hebben aan behandeling, waardoor communicatie in eenvoudig Nederlands of de zorg voor juiste vertalingen (bijvoorbeeld "Albendazol" vs. "Albendazolum") essentieel is.

Praktisch advies voor patiënten omvat het gebruik van visuele instructies en een samenvatting van bijsluiters. Verwijs ook naar Thuisarts.nl voor adviezen over thuiszorg en gebruik korte lijsten om communicatiepunten en vertalingen te verhelderen.

Beschikbaarheid en prijsstructuren in Nederland (Apotheek.nl, verzekeringen)

Albendazol is in Nederland receptplichtig en verkrijgbaar via apotheken, met een bemiddeling via apotheekketens en lokale apotheken via Apotheek.nl. Het is belangrijk te weten dat drogisterijen, zoals Etos en Kruidvat, geen receptplichtige albendazol verkopen.

De prijs van albendazol kan sterk variëren, afhankelijk van het merk, type verpakking en vergoedingsregels. Onder de Zorgverzekeringswet kan behandeling gedekt zijn, mits deze medisch noodzakelijk is en binnen het basispakket of via aanvullende verzekering valt; de vergoedingsregels verschillen per zorgverzekeraar en indicatie, met speciale aandacht voor langdurige kuren.

In het algemeen zijn generieke preparaten meestal goedkoper en kan parallelimport de prijs beïnvloeden. Het is handig om actuele prijzen en vergoedingen te controleren via Apotheek.nl en declaratie-informatie bij de zorgverzekeraar op te vragen.

Een tabel met merk, prijsindicatie en vergoedingsstatus is aanbevolen om duidelijkheid te verschaffen.

Vergelijkbare geneesmiddelen en klinische voorkeuren

Er zijn verschillende alternatieven voor albendazol afhankelijk van het type parasiet. Mebendazol (Vermox) is bijvoorbeeld geschikt voor veel intestinale nematoden, terwijl ivermectine wordt gebruikt voor bepaalde nematoden en onchocerciasis. Praziquantel is vaak de keuze voor taenia en trematoden, en niclosamide is specifiek voor intestinale taeniasis.

De keuze van het medicijn hangt af van de gevoeligheid van de parasiet, de karakteristieken van de patiënt (zoals zwangerschap en leverfunctie) en de lokale beschikbaarheid van medicatie. In Nederland hanteren behandelaren de NHG-richtlijnen en vragen ze om specialistisch advies bij de keuze van het medicijn; voor aandoeningen zoals hydatide en neurocysticerkose heeft albendazol vaak de voorkeur vanwege zijn brede spectrum en systemische werking.

Een vergelijkingsmatrix met indicatie, voordelen, nadelen, contra-indicaties en praktische overwegingen biedt verdere helderheid in de keuze van medicatie.

FAQ-sectie (ongeveer 10 kernvragen patiënten en huisartsen)

• Kan ik albendazol zonder recept krijgen? Nee — albendazol is in Nederland Rx-only; een bezoek aan de huisarts is noodzakelijk voor diagnose en recept.
• Is albendazol veilig tijdens zwangerschap? Het gebruik is contra-indicated, met name in het eerste trimester; alleen bij levensbedreigende indicaties na specialistisch advies.
• Hoe meld ik bijwerkingen? Meldingen kunnen gedaan worden via Lareb; apothekers of huisartsen kunnen hierbij ondersteunen.
• Moet ik bloedverlies of geelzucht melden? Ja — stop de medicatie en neem contact op met je arts.
• Mag ik alcohol gebruiken? Matiging is aanbevolen, met extra monitoring bij zwaar alcoholgebruik.
• Hoe bewaar ik albendazol? Bij kamertemperatuur (20–25°C) bewaren, droog en in een gesloten verpakking.
• Waar kan ik prijzen en vergoedingen checken? Dit kan via Apotheek.nl en bij je zorgverzekeraar.
• Wordt albendazol vergoed? Soms, dit hangt af van de indicatie en de polis (Zorgverzekeringswet/aanvullend).
• Wat als ik een dosis vergeet? Inhalen tenzij het bijna tijd is voor de volgende dosis; nooit dubbelen.
• Is monitoring nodig? Ja, bij langere kuren moet er monitoring zijn voor LFTs en bloedbeeld.

Richtlijnen voor correct gebruik: praktische checklist voor NL-patiënten en apotheek

Voor zowel voorschrijvers als apotheken is het belangrijk om de volgende richtlijnen te volgen:

1. Bevestig de indicatie en overleg met een specialist bij neurocysticerkose/hydatide.
2. Informeer de patiënt over de Rx-status en vergoedingsmogelijkheden (Zorgverzekeringswet).
3. Start met een baseline onderzoek: LFT, CBC, en bij vruchtbaarheidspopulatie een zwangerschapstest.
4. Geef duidelijke inname-instructies: een vetrijk maal verhoogt absorptie en neem geen dubbele dosis bij een gemiste dosis.
5. Plan monitoring: LFT en CBC na 2 weken en maandelijks bij gebruik langer dan een maand.
6. Bespreek bijwerkingen en de meldingsprocedure bij Lareb.
7. Adviseer opslag bij 20–25°C in de originele verpakking.
8. Documenteer de bespreking en verwijs in het dossier.

Het gebruik van een afdrukbare checklist en definitieslijst voor patiënten is aan te raden, zodat zij weten wanneer ze contact moeten opnemen en wanneer naar de SEH moeten gaan.