Salamol

Basic Salamol Information

• INN (International Nonproprietary Name): Salbutamol
• Brand names available in Netherlands: ProAir® HFA, Ventolin®, Proventil®, Respirol®
• ATC Code: R03AC02
• Forms & dosages: Metered-dose inhaler (100 µg/inhalation of base or 108 µg/inhalation of sulfate)
• Manufacturers in Netherlands: Teva, GSK, Merck & Co.
• Registration status in Netherlands: Rx-only
• OTC / Rx classification: Prescription-only in most cases

Laatste Onderzoeksinzichten En Regelgevende Status

Recente literatuur en regelgevende gegevens bevestigen dat het actieve bestanddeel internationaal bekend is als salbutamol (INN) en in de VS als albuterol. De ATC-code R03AC02 classificeert het als een kortwerkende, selectieve β2‑agonist. De goedkeuringen van de EMA en FDA dekken inhalatievormen voor acute bronchospasmen en COPD. ProAir® HFA werd in sommige markten door Teva stopgezet in oktober 2022, maar identieke geautoriseerde generics blijven beschikbaar. Formuleringsdata tonen doorgaans 100 µg/inhalatie (basis) of 108 µg/inhalatie (sulfaat) in 200-dose MDI’s. Deze informatie is relevant voor dosisberekening en voorraadbeheer. Opslagrichtlijnen vereisen een temperatuur tussen 15–25°C en vermijding van blootstelling aan temperaturen boven 49°C. Het recept-only karakter is algemeen. Klinische studies tonen aan dat salbutamol snelle bronchodilatatie biedt binnen enkele minuten, met kortdurende effectiviteit. Typische bijwerkingen zijn tremor, tachycardie, en hoofdpijn; paradoxale bronchospasme komt zelden voor. Het gebruik van salbutamol meer dan twee dagen per week wijst op onvoldoende onderhoudscontrole, wat overeenkomt met het advies van de NHG. Tabellen worden aanbevolen voor het vergelijken van doseringen en de regulatorische status per merk of markt.

Klinische Effectiviteit In De Nederlandse Context

In Nederlandse huisartsenpraktijken wordt salbutamol als kortwerkende reliever gebruikt volgens de richtlijnen van het NHG. Symptomatische verlichting wordt bereikt door 2 inhalaties (90–100 µg) per keer, die herhaalbaar zijn elke 4 tot 6 uur indien nodig. Bij gebruik van salbutamol meer dan twee dagen per week is herbeoordeling van de astmacontrole noodzakelijk. Thuisarts.nl adviseert het correcte gebruik van de inhalator en verwijst naar apotheekconsulten bij problemen. De effectiviteit van salbutamol bij acute bronchospasmen is goed gedocumenteerd, met snelle verbetering van FEV1 en symptoomscore. Echter, bij frequent gebruik is onderhoudstherapie met ICS of LABA nodig. Huisartsen houden rekening met comorbiditeiten zoals hartklachten en hyperthyreoïdie, en beoordelen interacties met veelgebruikte medicijnen in de eerste lijn. Dit alles draagt bij aan een veilige en effectieve behandeling voor patiënten. Data-highlights omvatten de korte latency van enkele minuten en piekwerking binnen 30 tot 60 minuten. Lijsten worden aanbevolen voor NHG-aanbevelingen, alarmsymptomen en doorverwijzingscriteria.

Indicaties En Uitgebreid Gebruik

Salbutamol, ook bekend als salamol, wordt primair voorgeschreven voor acute astma-exacerbaties, verlichting van COPD, en de preventie van inspanningsgeïnduceerde bronchospasmen. Dit houdt in dat patiënten 2 inhalaties moeten nemen 15 tot 30 minuten voor fysieke activiteit. Buiten de MDI-vorm zijn er oplossingen voor verneveling en orale preparaten beschikbaar in sommige markten, vooral voor pediatrische patiënten of wanneer inhalatie technisch moeilijk is. De leeftijdsgrenzen voor het gebruik van de inhalatie-MDI zijn gewoonlijk vanaf ongeveer 4 jaar, maar dit kan variëren op basis van lokale bijsluiters. De behandelduur met salbutamol is symptomatisch, maar als patiënten structureel vaker gebruik nodig hebben, stappen huisartsen over naar onderhoudsregimes en verwijzen ze naar longfunctieonderzoek. Paradoxale bronchospasme is een zeldzame, maar serieuze contra-indicatie; in dat geval moet de medicatie worden gestopt en aan Lareb worden gemeld. Voor elke leeftijd en apparaatkeuze wordt aangeraden om definitielijsten te hanteren.

Samenstelling, Merkenlandschap En CBG/EMA-Status

Het INN van dit medicijn is salbutamol, ook wel bekend als albuterol in de Verenigde Staten. Veelgebruikte merknamen zijn onder meer Ventolin® (GSK), ProAir® HFA (Teva), Proventil®, en Respirol®, naast verschillende generieke salbutamol-MDI's. De gebruikelijke formuleringen zijn 100 µg/inhalatie of 108 µg/inhalatie, meestal 200 doses per busje. De CBG (College ter Beoordeling van Geneesmiddelen) hanteert nationale productregistratie en volgt aanbevelingen van de EMA. In Nederland is salbutamol doorgaans Rx-only. Fabrikanten en leveranciers variëren regionaal; op de Europese markt zijn merken zoals Ventolin of lokale generics te vinden met het INN-label 'salbutamol'. Een informatie-tabel wordt aanbevolen om merk-, fabrikant-, dosering-, CBG/EMA-statuten, en beschikbaarheid in Nederland overzichtelijk te maken.

Contra‑indicaties en bijzondere voorzorgsmaatregelen (Lareb‑inzichten)

Bij het gebruik van salamol zijn er enkele belangrijke contra-indicaties en voorzorgsmaatregelen om rekening mee te houden. De absolute contra-indicatie is een bekende ernstige hypersensitiviteit voor salbutamol of andere hulpstoffen in de inhalator.

Daarnaast zijn er relatieve contra-indicaties:

• Significante cardiovasculaire aandoeningen zoals aritmieën en ischemie
• Hyperthyreoïdie
• Epilepsie
• Voorzichtigheid bij diabetes
• Patiënten met risico op hypokaliëmie

Lareb-meldingen wijzen op het belang van het registreren van bijwerkingen, vooral bij ernstige of onverwachte reacties zoals hartkloppingen, ernstige tremor of paradoxale bronchospasme. Bij het voorschrijven van salamol is het praktijkadvies om de voorgeschiedenis van de patiënt te evalueren en in het geval van oudere patiënten met cardiale symptomen een ECG-overweging te maken. Ook is het belangrijk om serumkalium te monitoren bij gelijktijdig gebruik van diuretica.

Hoewel meldingen van paradoxale bronchospasme zeldzaam zijn, zijn ze klinisch relevant. Stop in dat geval met de medicatie en meld dit via Lareb. Apothekers en huisartsen kunnen gebruik maken van een checklist voor contra-indicaties, waarschuwingssignalen en het Lareb-meldproces.

Doseringrichtlijnen in de eerste lijn en specialistenzorg

De aanbevolen acute dosering voor salamol bij volwassenen en kinderen vanaf 4 jaar is 2 inhalaties van 90–100 µg per keer, herhaalbaar elke 4–6 uur naar behoefte. Voor inspanning is het aan te raden om 2 inhalaties 15–30 minuten voor de activiteit te nemen.

Bij ernstige exacerbaties kunnen hogere frequenties tijdelijk nodig zijn, maar dit moet onder toezicht gebeuren. Voor kinderen is het belangrijk de leeftijdsspecifieke adviezen in de bijsluiter te volgen, en verneveling kan nodig zijn bij jonge kinderen.

Bij ouderen wordt meestal geen standaardaanpassing aangeraden, maar er moet wel aandacht zijn voor cardiovasculaire gevoeligheid. Voor instructies bij een overdosis zijn symptomen als tachycardie, hypokaliëmie en tremor diagnostisch. Medisch contact is nodig; dubbele doses moeten vermeden worden.

Wat betreft de opslag zijn de richtlijnen: bewaar salamol tussen de 15–25°C, bescherm tegen vriezen en oververhitting, en gooi de inhalator weg bij een lege doseerteller. Tabellen met doseringen per leeftijdsgroep en noodprotocol zijn aanbevolen voor gebruik in de praktijk.

Overzicht van interacties (voeding, alcohol, geneesmiddelen)

Bij het gebruik van salamol zijn er belangrijke interacties om in de gaten te houden. Niet‑selectieve β‑blokkers kunnen het effect van salbutamol tegengaan en bronchospasme uitlokken; het is dan ook het beste om deze combinatie te vermijden. Daarnaast vergroot gelijktijdig gebruik met andere sympathicomimetica de risico's op cardiovasculaire bijwerkingen.

Diuretica en sommige laxantia verhogen het risico op hypokaliëmie, wat extra alertheid vereist bij gelijktijdig gebruik. MAO-remmers en tricyclische antidepressiva kunnen de cardiovasculaire reacties versterken, dus monitoring is aan te raden. Alcohol heeft geen directe farmacologische interactie, maar kan symptomen van angst of tremor verergeren.

Voedingsinteracties zijn beperkt; er zijn geen specifieke waarschuwingen voor grapefruit. In de Nederlandse praktijk kan de apotheeksoftware (apotheek.nl) helpen om medicatie te controleren, vooral bij polimedicatie. Het is ook nuttig om lijsten van interactie-categorieën met klinische aanbevelingen en monitoring op te stellen.

Culturele percepties en patiëntgewoonten in Nederland

Nederlandse patiënten zijn erop ingesteld om begrijpelijke informatie te zoeken. Thuisarts.nl is populair voor medische informatie, terwijl de Consumentenbond prijsbewustzijn en de voorkeur voor generieke opties signaleert.

Er bestaat vaak verwarring tussen merknamen zoals Ventolin, Salamol en ProAir. Apotheken spelen een cruciale rol in het onderwijzen van patiënten over de inhalatietechniek, zoals bij de salamol inhaler. Veel patiënten maken gebruik van onvolledige reiniging van mondstukken, vergeten priming en negeren de doseertellers, wat leidt tot verminderde effectiviteit.

Culturele factoren zoals een verlangen naar directe communicatie, duidelijke instructies en kostentransparantie zijn cruciaal. Patiëntfeedback richt zich vaak op levertijden en doosjesinformatie. Meldingen van bijwerkingen worden via Lareb gedeeld. Het is raadzaam om lijsten van veelvoorkomende misvattingen en communicatiescripts voor apotheekpersoneel te ontwikkelen.

Beschikbaarheid, prijsstructuren en vergoedingen in Nederland

Salbutamol, beter bekend als Salamol, is in Nederland doorgaans receptplichtig en verkrijgbaar via apotheken. Dit betekent dat een doktersvoorschrift nodig is voor aanschaf. Apotheekkten en online apotheken, zoals Apotheek.nl, bieden zowel merknamen als generieke versies aan. In drogisterijen zoals Etos en Kruidvat is de verkoop van salbutamol‑MDI beperkt, omdat het een Rx-status heeft en apotheekbemiddeling vereist.

Wat betreft vergoeding vallen salbutamol middelen vaak onder het basispakket of het aanvullende pakket, afhankelijk van de indicatie en verzekeraar. De Zorgverzekeringswet en het eigen risico spelen een belangrijke rol bij de kosten voor de patiënt. Prijsverschillen kunnen optreden tussen merk- en generieke versies; actuele marktschommelingen rondom ProAir® sinds 2022 hebben de vraag naar generics en authorized generics verhoogd. Om patiënten te helpen bij het beoordelen van kosten, biedt de Consumentenbond prijsvergelijkingen aan, evenals informatie over apotheekprijzen op Apotheek.nl.

Stad	Regio	Levertijd
Amsterdam	Noord-Holland	5–7 dagen
Rotterdam	Zuid-Holland	5–7 dagen
Den Haag	Zuid-Holland	5–7 dagen
Utrecht	Utrecht	5–7 dagen
Eindhoven	Noord-Brabant	5–7 dagen
Tilburg	Noord-Brabant	5–7 dagen
Groningen	Groningen	5–9 dagen
Almere	Noord-Holland	5–9 dagen
Breda	Noord-Brabant	5–9 dagen
Nijmegen	Gelderland	5–9 dagen
Haarlem	Noord-Holland	5–9 dagen
Amsterdam	Noord-Holland	5–7 dagen

Vergelijkbare geneesmiddelen, CFC‑vrije formuleringen en voorkeuren

Bij de alternatieven voor Salamol zijn er diverse opties: Ventolin® (GSK), Proventil®, Respirol® en generieke salbutamol-inhalers. Een cruciaal alternatief is levalbuterol (Xopenex®), een isomeer dat mogelijk minder cardiovasculaire bijwerkingen heeft, hoewel het vaak duurder is. Dankzij milieu-regelgeving zijn CFC-vrije formuleringen nu de standaard. Dit heeft geleid tot zoektermen zoals "salambol cfc free" en "salbutamol cfc free inhaler 100 micrograms".

Patiënten hebben verschillende voorkeuren: sommigen kiezen voor Ventolin vanwege de bekendheid, terwijl anderen de voorkeur geven aan generieke 'salbutamol' (INN) vanwege kosteneffectiviteit. Klinisch gezien is het werkingsprofiel vergelijkbaar, mits de dosering equivalent is. Het zoekvolume voor termen als "salamol vs ventolin" en "ivax salamol" blijkt ook frequent bij consumenten.

Product	CFC-status	Prijs	Fabrikant
Salamol	CFC-vrij	€X	IVAX
Ventolin	Niet CFC-vrij	€Y	GSK
Proventil	Niet CFC-vrij	€Z	Merck

Veelgestelde vragen (FAQ) — kort, praktisch en evidence‑based

• Is Salamol hetzelfde als Ventolin? Ja, beide bevatten salbutamol/albuterol; de therapeutische voordelen zijn vergelijkbaar.
• Heb ik een recept nodig? Ja, in Nederland is Salamol meestal Rx‑only en verkrijgbaar via apotheken.
• Hoe rapporteer ik bijwerkingen? Dit kan via Lareb; apotheek en huisarts kunnen ondersteuning bieden.
• Wat is het verschil met CFC-versies? Moderne MDI’s zijn CFC-vrij, de effectiviteit hangt af van de microgram per inhalatie.
• Kan ik het zonder verwijzing in een drogist kopen? Nee, salbutamol‑MDI is voorschriftplichtig.
• Wat te doen bij lege inhalator? Neem contact op met de apotheek en zorg dat er een onderhoudsplan is.

Handige links naar Thuisarts.nl, Apotheek.nl en Lareb bieden extra ondersteuning voor gebruikers.

Richtlijnen voor correct gebruik, apparaatbeheer en patiënteducatie

Voor juist gebruik van Salamol zijn er een aantal stappen te volgen. Primeer een nieuwe MDI volgens de bijsluiter.

• Schud de inhalator voor gebruik.
• Adem rustig uit.
• Houd de inhalator recht.
• Begin met een diepe inademing en activeer de inhalator bij de start van inademing.
• Houd 5-10 seconden vast voor maximale depositie.

Reinig het mondstuk wekelijks door het af te spoelen en droog te laten. Controleer de doseerteller en gooi deze weg bij nul. Volg bij verneveling het apparaatprotocol en hygiënevoorschriften. Een informatiepunt voor apotheek of huisarts is het herkennen van alarmsymptomen en instructie bij oefening.

Bewaar Salamol bij 15–25°C, bescherm het tegen extreme temperaturen of vorst. Het is cruciaal om niet te knippen of de bus te doorboren. Foutieve techniek bij het gebruik kan leiden tot therapeutisch falen, dus praktijktraining is essentieel.